Thủ tướng Phạm Văn Đồng là một trong những nhà lãnh đạo kiệt xuất của cách mạng Việt Nam
Thủ tướng Phạm Văn Đồng (bí danh Anh Tô) là một trong những nhà lãnh đạo xuất sắc nhất của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Ông là người học trò xuất sắc, người cộng sự gần gũi và thân thiết của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Với 32 năm liên tục giữ chức vụ Thủ tướng Chính phủ (1955 – 1987), ông là vị Thủ tướng tại vị lâu nhất trong lịch sử Việt Nam hiện đại, một chính trị gia lỗi lạc, nhà ngoại giao tài ba và là biểu tượng của nhân cách văn hóa lớn.
Dưới đây là chặng đường cuộc đời và sự nghiệp vẻ vang của ông.
1. Người chiến sĩ kiên trung thời kỳ Tiền khởi nghĩa
Phạm Văn Đồng sinh ngày 1 tháng 3 năm 1906 trong một gia đình quan lại tri thức yêu nước tại xã Đức Tân, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi.
Duyên gặp gỡ lịch sử: Năm 1925, ông tham gia phong trào bãi khóa của học sinh yêu nước, sau đó sang Quảng Châu (Trung Quốc). Tại đây, ông được dự lớp huấn luyện chính trị do Nguyễn Ái Quốc chủ trì và gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên.
Thử thách nơi ngục tù: Năm 1929, ông được cử vào Nam Bộ hoạt động và bị thực dân Pháp bắt, kết án 10 năm tù, đày ra "địa ngục trần gian" Côn Đảo. Trong ngục tù, ông cùng các đồng chí vẫn kiên cường đấu tranh, biến nhà tù thành trường học cách mạng.
Chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa: Năm 1936, sau khi ra tù, ông tiếp tục hoạt động bí mật. Năm 1940, ông sang Trung Quốc gặp lại lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và tham gia xây dựng căn cứ địa cách mạng tại Cao Bằng, chuẩn bị lực lượng cho cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945.
2. Nhà ngoại giao xuất sắc tại Hội nghị Geneva (1954)
Sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, Phạm Văn Đồng được giao nhiều trọng trách lớn trong Chính phủ lâm thời. Tên tuổi của ông gắn liền với những mốc son ngoại giao quan trọng của nước nhà, đỉnh cao là Hội nghị Geneva năm 1954.
Với tư cách là Trưởng phái đoàn Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, bằng sự sắc sảo, kiên định và bản lĩnh ngoại giao tuyệt vời, ông đã đấu tranh trực diện với các siêu cường để buộc Pháp và các nước tham gia hội nghị phải ký kết Hiệp định Geneva, công nhận độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của ba nước Đông Dương.
3. 32 năm chèo lái con thuyền Chính phủ trong bão táp
Năm 1955, ông được bầu làm Thủ tướng Chính phủ và đảm nhiệm cương vị này suốt hơn ba thập kỷ đầy biến động lịch sử.
Thời kỳ kháng chiến chống Mỹ: Trên cương vị Thủ tướng, ông đã cùng Bộ Chính trị chèo lái đất nước vượt qua những giai đoạn khốc liệt nhất: vừa xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, làm hậu phương lớn cho tiền tuyến, vừa dốc lòng chi viện để giải phóng miền Nam.
Tái thiết đất nước sau chiến tranh: Sau năm 1975, nước nhà thống nhất, Thủ tướng Phạm Văn Đồng tiếp tục lãnh đạo Chính phủ trong giai đoạn cực kỳ khó khăn: khắc phục hậu quả chiến tranh, bảo vệ biên giới và từng bước tìm tòi, mở đường cho công cuộc Đổi mới đất nước từ năm 1986.
4. Nhân cách lớn và lối sống giản dị
Không chỉ là một chính trị gia lỗi lạc, Thủ tướng Phạm Văn Đồng còn được nhân dân kính trọng sâu sắc bởi lối sống vô cùng giản dị, liêm khiết và gần gũi – học theo tấm gương của Bác Hồ.
Ông sống cả đời trong căn nhà công vụ đơn sơ, từ chối mọi đặc quyền đặc lợi. Những người từng làm việc cùng ông đều nhớ về một vị Thủ tướng ăn mặc giản dị, những bữa cơm đạm bạc và tấm lòng luôn lo nghĩ cho cái ăn, cái mặc của người dân.
Ông cũng là một nhà văn hóa lớn với nhiều tác phẩm lý luận sâu sắc về văn học, nghệ thuật và giáo dục, luôn đau đáu với việc trồng người và giữ gìn bản sắc dân tộc.
Thủ tướng Phạm Văn Đồng qua đời ngày 29 tháng 4 năm 2000 tại Hà Nội. Sự nghiệp vĩ đại của ông trải dài qua hai thế kỷ, gắn liền với những trang sử hào hùng nhất của dân tộc. Ông mãi mãi là một tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước, một biểu tượng vĩ đại của thế hệ cách mạng tiền bối quyết hiến dâng trọn đời cho Tổ quốc và Nhân dân.
