Thủ tướng Phạm Văn Đồng, người học trò ưu tú của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhà lãnh đạo xuất sắc của Đảng

Thủ tướng Phạm Văn Đồng là một trong những nhà lãnh đạo tiêu biểu của cách mạng Việt Nam thế kỷ XX, người học trò ưu tú và cộng sự gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhà lãnh đạo xuất sắc của Đảng và Nhà nước ta. Gần một thế kỷ cuộc đời, với 94 năm tuổi đời, 75 năm hoạt động cách mạng liên tục, 41 năm là Ủy viên Trung ương Đảng, 35 năm là Ủy viên Bộ Chính trị, 32 năm giữ cương vị Thủ tướng Chính phủ và 10 năm là Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương Đảng, đồng chí đã cống hiến trọn đời cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí là tấm gương sáng ngời về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức cách mạng và tinh thần tận trung với nước, tận hiếu với dân.

I. Người học trò ưu tú, cộng sự gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Đồng chí Phạm Văn Đồng, bí danh Tô, sinh ngày 01/3/1906 trong một gia đình trí thức tại xã Đức Tân, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi. Ngay từ khi còn trẻ, đồng chí đã sớm giác ngộ cách mạng, tiếp cận tư tưởng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc qua các tài liệu tiến bộ được truyền bá vào Việt Nam thời bấy giờ như báo “Người cùng khổ”, “Nhân đạo”, “Tạp chí thư tín quốc tế”… .

Năm 1926, đồng chí được sang Quảng Châu dự lớp huấn luyện chính trị do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp tổ chức và giảng dạy. Đây là bước ngoặt có ý nghĩa quyết định trong cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí. Từ một thanh niên yêu nước, đồng chí đã trở thành một chiến sĩ cộng sản kiên trung, tiếp thu sâu sắc con đường cách mạng vô sản và lý tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Ý chí, nhân cách và tư duy chiến lược của Nguyễn Ái Quốc đã ảnh hưởng sâu sắc đến quá trình hình thành thế giới quan, phương pháp công tác và phong cách lãnh đạo của đồng chí Phạm Văn Đồng.

Từ đầu năm 1940, khi lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc chuẩn bị về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, đồng chí Phạm Văn Đồng được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng . Suốt gần 30 năm làm việc bên cạnh Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng chí luôn tuyệt đối trung thành với lý tưởng của Đảng, giữ gìn và phát huy phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh: nói đi đôi với làm, gần dân, trọng dân, đề cao đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư.

Với sự giáo dục, rèn luyện trực tiếp của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng chí Phạm Văn Đồng đã trở thành người học trò ưu tú, cộng sự tin cậy, góp phần quan trọng vào việc hoạch định và tổ chức thực hiện đường lối cách mạng của Đảng trong những giai đoạn lịch sử trọng đại của dân tộc.

II. Người cộng sản kiên trung, nhà tổ chức tài năng trong kháng chiến và xây dựng chính quyền cách mạng

Trong 15 năm đầu hoạt động cách mạng (1926-1940), đồng chí Phạm Văn Đồng đã vượt qua nhiều thử thách, gian khổ, kiên định niềm tin vào thắng lợi của cách mạng. Trước ngày toàn quốc kháng chiến, đồng chí là Đặc phái viên của Trung ương Đảng và Chính phủ trực tiếp lãnh đạo cuộc kháng chiến ở Nam Trung Bộ, có nhiều đóng góp quan trọng trong xây dựng và củng cố căn cứ địa kháng chiến, thực hiện chủ trương tự lực cánh sinh, chuẩn bị thực lực cho cuộc kháng chiến lâu dài.

Năm 1949, đồng chí được bổ sung vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng và giữ chức Phó Thủ tướng Chính phủ. Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng, đồng chí được bầu vào Bộ Chính trị. Trên cương vị lãnh đạo Chính phủ trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng chí đã cùng Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh xây dựng bộ máy nhà nước dân chủ nhân dân tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; tổ chức huy động sức người, sức của cho tiền tuyến; bảo đảm hậu phương vững chắc cho chiến trường.

Đặc biệt, với cương vị Trưởng đoàn đại biểu Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tại Hội nghị Giơnevơ năm 1954, đồng chí đã thể hiện bản lĩnh của một nhà ngoại giao kiên cường, mềm dẻo, kiên định nguyên tắc nhưng linh hoạt về sách lược, góp phần quan trọng vào việc ký kết Hiệp định Giơnevơ, lập lại hòa bình ở Đông Dương.

III. Nhà lãnh đạo xuất sắc của Đảng và Nhà nước trong thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Từ năm 1955 đến năm 1987, đồng chí Phạm Văn Đồng được Đảng và Nhà nước giao trọng trách Thủ tướng Chính phủ. Trong suốt 32 năm đảm nhiệm cương vị đứng đầu Chính phủ, đồng chí đã cùng tập thể Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương Đảng lãnh đạo đất nước vượt qua nhiều thử thách gay go của hai cuộc kháng chiến và công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đồng chí đã cùng Trung ương Đảng tổ chức, điều hành hiệu quả hoạt động của Chính phủ, bảo đảm hậu phương lớn miền Bắc vững mạnh, chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến lớn miền Nam, góp phần làm nên thắng lợi vĩ đại của dân tộc.

Sau khi đất nước thống nhất, đồng chí đặc biệt trăn trở trước những khó khăn của nền kinh tế. Với tư duy thực tiễn, tôn trọng quy luật khách quan, đồng chí đã chỉ đạo khảo sát thực tiễn “khoán” trong nông nghiệp, tạo tiền đề cho việc ban hành các chủ trương đổi mới cơ chế quản lý kinh tế sau này. Những quyết định như 25/CP và 26/CP của Chính phủ đã mở ra cơ chế mới trong sản xuất kinh doanh, từng bước xóa bỏ cơ chế quan liêu bao cấp, thể hiện tư duy đổi mới sớm và bản lĩnh dám nghĩ, dám làm của người đứng đầu Chính phủ.

Trên lĩnh vực đối ngoại, đồng chí là một nhà ngoại giao tài năng, có uy tín lớn trên trường quốc tế, tham gia nhiều hội nghị quốc tế quan trọng như Phông-ten-nơ-blô (1946), Giơ-ne-vơ (1954), Hội nghị Á - Phi (1955)… . Đồng chí đã góp phần quan trọng vào việc xây dựng đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác, phù hợp với lợi ích dân tộc và xu thế thời đại.

Không chỉ là nhà lãnh đạo chính trị, đồng chí Phạm Văn Đồng còn là một nhà văn hóa lớn, luôn quan tâm phát triển giáo dục, khoa học, văn hóa, chăm lo đời sống Nhân dân. Ở bất kỳ cương vị nào, đồng chí cũng giữ vững phẩm chất của người đảng viên cộng sản mẫu mực: liêm khiết, giản dị, khiêm tốn, gần gũi Nhân dân .

IV. Tấm gương đạo đức cách mạng và bài học đối với cán bộ, đảng viên hôm nay

Cuộc đời hoạt động cách mạng của Thủ tướng Phạm Văn Đồng là minh chứng sinh động cho sự kết hợp giữa trí tuệ, bản lĩnh chính trị và đạo đức cách mạng. Đồng chí luôn kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân; nghiêm khắc với bản thân, đề cao tinh thần trách nhiệm, chống quan liêu, tham ô, lãng phí.

Những bài học lớn từ cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí là: kiên định lý tưởng cách mạng; gắn bó mật thiết với Nhân dân; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý luận và thực tiễn; giữ vững nguyên tắc của Đảng đồng thời vận dụng sáng tạo vào điều kiện cụ thể của đất nước; không ngừng đổi mới tư duy vì lợi ích của quốc gia, dân tộc.

Với những cống hiến to lớn và bền bỉ, tên tuổi và sự nghiệp của Thủ tướng Phạm Văn Đồng mãi mãi gắn liền với những trang sử vẻ vang của Đảng và dân tộc. Đồng chí xứng đáng là người học trò ưu tú của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhà lãnh đạo xuất sắc của Đảng, tấm gương sáng cho các thế hệ hôm nay và mai sau noi theo.