THỰC HIỆN CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI CỦA ĐẢNG (1986-2000)

Quán triệt nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, các nghị quyết của Tỉnh ủy, của Huyện ủy. Chi bộ, chính quyền xã Khao Mang xây dựng kế hoạch thực hiện thực hiện 3 chương trình kinh tế của Đảng trong đó tập trung vào chương trình sản xuất đảm bảo an ninh lương thực.

Với những quyết tâm nỗ lực lớn, huyện Mù Cang Chải có những giải pháp cụ thể đối với từng vùng, từng xã. Cán bộ khuyến nông được cử xuống từng xã giúp bà con lên lịch gieo trồng, chủ động hỗ trợ giống mới, đầu tư giống, phân bón, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, tăng vụ, từng bước phá bỏ tập quán canh tác cũ. Xã cử cán bộ lên huyện dự lớp tập huấn về kỹ thuật canh tác về hướng dẫn cho bà con cách trồng cây ngô vụ xuân, trồng đậu tương. Trong vụ đầu, cây ngô cho năng suất khá, mở ra triển vọng phát triển cây màu, góp phần khắc phục tình trạng thiếu đói triền miên khi giáp vụ.

Để tìm lối thoát cho khủng hoảng, đưa nông nghiệp phát triển, từ kinh nghiệm của quần chúng các địa phương trong toàn quốc. Năm 1988, Bộ Chính trị đã ra Nghị quyết 10 - NQ/TW, về đổi mới quản lý nông nghiệp. Nghị quyết 10 đánh dấu sự mở đầu của thời kỳ đổi mới nông nghiệp nông thôn ở nước ta. Tinh thần của Nghị quyết 10 được Nhân dân trong huyện nói chung và Nhân dân Khao Mang nói riêng hồ hởi đón nhận, vì đã “cởi trói” cho tình trạng sản xuất bế tắc nhiều năm qua. Với tinh thần đổi mới, với cơ chế mới, tình hình sản xuất nông nghiệp nhất là khai hoang ruộng nước, trồng ngô, cây hoa màu, trồng rừng phòng hộ ở Khao Mang, chăn nuôi gia súc có sừng đã có những thành tích đáng kể. Bà con đã yên tâm lao động sản xuất, tập trung khai hoang ruộng nước mở rộng diện tích cấy lúa ruộng trên 50 ha, diện tích trồng ngô 30ha, hoa màu 15 ha; giúp Nhân dân định canh, định cư, Nhân dân tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng mà trụ tiếp là chi bộ, chính quyền địa phương.

Thời kỳ này, huyện tiếp tục triển khai chủ trương giao đất giao rừng cho hộ gia đình trên địa bàn toàn huyện. Chủ trương này khắc phục được tình trạng phá rừng bừa bãi làm nương rẫy; góp phần cải thiện đời sống cho Nhân dân, bảo vệ rừng đầu nguồn, bảo vệ môi trường sinh thái. Nhiều hộ gia đình tích cực tham gia trồng rừng, khai thác các sản vật từ rừng như nấm hương, mật ong, sơn tra, thảo quả và một số loại dược liệu tăng thêm thu nhập.

Công tác xây dựng Đảng có nhiều tiến bộ, đảng viên luôn được giáo dục chính trị tư tưởng, học tập, quán triệt các nghị quyết, chủ trương của Đảng và Nhà nước và của địa phương. Tiếp tục triển khai thực hiện Chỉ thị số 192-CT/TW của Ban bí thư Trung ương Đảng kiên quyết đưa ra khỏi Đảng những đảng viên chây lười trong sinh hoạt Đảng, nghiện hút thuốc phiện đều bị kiểm điểm nghiêm khắc, nếu không sửa chữa sẽ bị đưa ra khỏi Đảng (Khao Mang có 01 trường hợp đưa ra khỏi Đảng). Tuy nhiên, tình trạng “bản trắng” (bản không có đảng viên) chưa được khắc phục và cải thiện.

Sau 5 năm thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, tình hình kinh tế - xã hội của xã Khao Mang có những nét khởi sắc đáng kể. Đời sống Nhân dân được cải thiện cả về vật chất lẫn tinh thần. Một số công trình về cơ sở hạ tầng như: Đường giao thông, thủy lợi, trường học, được đầu tư xây dựng tuy quy mô còn nhỏ nhưng thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Công tác xây dựng Đảng của chi bộ, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội ở địa phương được củng cố qua các kỳ Đại hội, nhất là đội ngũ cán bộ, đảng viên dần trưởng thành.

Bước sang năm 1991, tình hình thế giới có những diễn biến nhanh chóng và phức tạp. Hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu và thành trì của chủ nghĩa xã hội là Liên xô sụp đổ có tác động rất lớn đến tư tưởng của cán bộ, đảng viên và mọi tầng lớp Nhân dân. Song với bản lĩnh chính trị vững vàng Đảng và dân tộc ta quyết tâm, kiên định đi theo con đường chủ nghĩa xã hội, quyết tâm thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới của Đảng.

Thể theo nguyện vọng của Đảng bộ và Nhân dân các dân tộc tỉnh Hoàng Liên Sơn, tại kỳ họp thứ 9 Quốc hội khoá VIII, từ ngày 27/7 đến ngày 12/8/1991 đã ra nghị quyết chia tỉnh Hoàng Liên Sơn thành 2 tỉnh là Yên Bái và Lào Cai. Khao Mang là một xã thuộc huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái cho đến nay.

Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện Mù Cang Chải lần thứ XIII (11/1991), chi bộ, chính quyền xã Khao Mang đã tập trung trí tuệ, quyết tâm đổi mới thực hiện thắng lợi các chỉ tiêu, nhiệm vụ đã đề ra.

Trên lĩnh vực sản xuất nông nghiệp đã có nhiều cố gắng, các loại giống lúa như: CR203, lúa lai Trung Quốc là những loại lúa cho sản lượng năng suất cao, khả năng kháng rầy tốt được đưa vào gieo cấy ở các ruộng nước; giống ngô lai Biôxit cho năng suất cao hơn trước đây được bà con nông dân phấn khởi đón nhận. Cây ăn quả như mận tam hoa, cây dược liệu như đỗ trọng, thảo quả, cây công nghiệp như lạc, cũng được triển khai trồng thí điểm.

Trồng rừng và bảo vệ rừng được quan tâm đúng mức, đa số bà con nhận giao khoán đất rừng đều nhận thức đầy đủ về lợi ích, nguồn lợi thu được từ rừng là đáng kể, góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc tự nhận chăm sóc và bảo vệ rừng, nhiều diện tích đất rừng trước đây bỏ hoang, trơ trọi giờ được tu bổ, trồng mới. Nạn phá rừng làm nương rẫy được hạn chế tới mức thấp nhất từ trước đến nay.

Thực hiện nghiêm túc Chỉ thị số 13-CT/TW, ngày 30/8/1987, của Ban Bí thư Trung ương Đảng và tinh thần chỉ đạo của Tỉnh ủy Yên Bái về không trồng cây thuốc phiện. Ban Chấp hành Đảng bộ huyện khóa II (hội nghị lần thứ 5) ngày 15/10/1987 bàn về thực hiện Chỉ thị 13-CT/TW của Trung ương của Tỉnh ủy. Tại Hội nghị này Huyện ủy đã ban hành Nghị quyết số 11-NQ/HU với mục tiêu là Nhân dân bỏ không trồng cây thuốc phiện, không dùng, không hút thuốc phiện.

Thực hiện cuộc vận động “ba bỏ” (bỏ trồng, bỏ hút, bỏ tàng trữ và buôn bán thuốc phiện) được tiến hành một cách kiên quyết, triệt để. Tỉnh, và huyện cử các đoàn cán bộ xuống từng bản, từng gia đình tuyên truyền thấy rõ tác hại của loài cây này, thấy rõ hậu quả của việc nghiện thuốc phiện, nhiều gia đình tự giác triệt phá diện tích trồng cây thuốc phiện của gia đình mình. Xã cũng thành lập Ban chỉ đạo cuộc vận động do đồng chí Chủ tịch ủy ban nhân dân làm trưởng ban; đồng chí Phó Chủ tịch ủy ban nhân dân; đồng chí Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc xã làm phó ban, chủ tịch hội nông dân, phụ nữ làm uỷ viên. Với những cố gắng tích cực và quyết tâm cao, một số người nghiện tự nguyện cai nghiện tại nhà. Diện tích gieo trồng cây thuốc phiện đã được chuyển dịch sang trồng các loại cây khác. Bà con phát triển diện tích cây sơn tra, ý dĩ, thảo quả là những loại dược liệu quý ở địa phương. Cuộc vận động “ba bỏ” thực sự là một cuộc cách mạng lớn, những diện tích tái trồng sau cũng bị triệt phá. Chi bộ đảng, chính quyền xã và các đoàn thể quần chúng đóng một vai trò tích cực, quan trọng trong việc thay đổi một tập quán trồng cây thuốc phiện đã tồn tại từ bao đời nay trên mảnh đất này.

Tổng kết những năm 1987-1997, Chi bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc xã Khao Mang đã đạt được những kết quả khá toàn diện trên các lĩnh vực:

Về sản xuất: Gieo cấy hết diện tích lúa ruộng 120 ha, lúa nương 50; ngô 65 ha, hoa màu khác 30ha cho thu hoạch với năng suất cao hơn. Giao rừng cho dân khoanh nuôi, bảo vệ và khai thác 2.819 ha. Các chỉ tiêu kế hoạch được huyện giao về thuế nông nghiệp, lao động công ích và một số thu khác đạt kế hoạch.

Cùng với sự phát triển về sản xuất, lĩnh vực về văn hoá - xã hội ở địa phương cũng có tiến bộ. Trường học được tu sửa khang trang hơn với 33 phòng học, 51 lớp tiểu học trường trung tâm xã, có 6/8 bản có điểm lớp học. Công tác tuyên truyền, vận động xóa mù chữ được chú trọng. Tuy nhiên, sau một thời gian bản thân người được xoá mù không tự học, tự đọc. Vì vậy, tình trạng tái mù chữ lại diễn biến trở lại đây là một trong những khó khăn khó có thể khắc phục ngay được ở địa phương.

Một số tập tục thách bạc trắng và thuốc phiện trong đám cưới cơ bản bị xoá bỏ. Số người dân ốm đau đến khám chữa bệnh tại trạm y tế xã. Phụ nữ trong lứa tuổi sinh đẻ biết áp dụng các biện pháp kế hoạch hoá gia đình và tránh thai hiện đại. Trẻ em dưới 5 tuổi được tiêm phòng 6 loại văc xin theo chương trình tiêm chủng mở rộng.

Mặc dù vẫn còn những hạn chế, thiếu sót, đời sống của Nhân dân vẫn còn khó khăn. Song những kết quả mà chi bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc xã Khao Mang đạt được, không ngừng phát huy bản chất tốt đẹp, truyền thống cách mạng của địa phương; sự cần cù lao động sáng tạo, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, tự lực, tự cường vươn lên xây dựng cuộc sống ấm no; góp phần tích cực trong sự nghiệp đổi mới, khẳng định sự nghiệp đổi mới và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội là đúng đắn, củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo, điều hành của chi bộ và chính quyền.

Ngày 14/6/1998, Chi bộ xã Khao Mang được Huyện ủy quyết định nâng cấp thành lập Đảng bộ. Đảng bộ có 3 chi bộ trực thuộc là Chỉ bộ I (bản Khao Mang, bản Séo Mả Pán A, B), Chi bộ II (bản Háng Bla Ha A và B). Chi bộ III (bản Páo Sơ Dào, Tủa Mả Pán, Háng Cháng Lừ). Tổng số đảng viên trong toàn Đảng bộ là 35 đồng chí.

Sự kiện thành lập Đảng bộ xã Khao Mang đánh dấu sự trưởng thành và phát triển của Đảng bộ. Ngay sau khi được nâng cấp thành Đảng bộ, Đảng ủy, chính quyền đã lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành từng bước cụ thể hoá Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp bằng các chương trình hành động sát với tình hình của địa phương, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo phát triển kinh tế, xoá đói giảm nghèo, xác định đảm bảo an ninh lương thực là mục tiêu quan trọng, để thúc đẩy kinh tế của xã phát triển.

Đối với sản xuất lương thực: Tập trung chỉ đạo Nhân dân mở rộng diện tích lúa ruộng, phấn đấu gieo trồng trên 150 ha, năng suất bình quân đạt 41,6 tạ/ha; lúa lương gieo trồng được 35 ha, năng suất đạt 25 tạ/ha; ngô chính vụ 90 ha, năng suất đạt 41,43 tạ/ha; cây chất bột (sắn, khoai, đao giềng) 35 ha, năng suất 40 tạ/ha; tổng sản lượng lương thực có hạt đạt 1.106 tấn/ năm. Do đặc thù khí hậu thời tiết giá lạnh kéo dài chỉ gieo trồng được vụ mùa. Năm 1999 lần đầu tiên trong sản xuất nông nghiệp, huyện chủ trương chỉ đạo Khao Mang trồng thí điểm các loại cây trồng như lúa vụ đông xuân.

Khao Mang có lợi thế rừng và đồng cỏ, đất canh hơn các xã. Vì vậy, trong chăn nuôi đã có bước phát triển, tổng đàn gia súc đạt 85%, trong đó đàn trâu 140 con; bò 83 con; ngựa 5 con; dê 67 con; đàn lợn 1.260 con, nhiều hộ chăn nuôi đã bán ra thị trường, khai hoang ruộng nước tăng diện tích sản xuất lúa 2 vụ từng bước kinh tế Khao Mang phát triển.

Trồng rừng và bảo vệ rừng mang lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần xoá đói giảm nghèo, được Nhà nước đầu tư trồng từ năm 1970 và đã trở thành 1 trong 13 xã của huyện làm tốt công tác bảo vệ và phát triển rừng. Năm 1999 huyện đẩy mạnh phát triển nghề trồng chè, cho chủ trương cải tạo giống chè trung dù sang giống chè Shan một giống chè đặc sản chất lượng ngon, năng suất cao, có giá trị kinh tế được đưa vào trồng trên địa bàn xã.

Tiếp tục đẩy mạnh công tác khoanh nuôi, bảo vệ rừng, trồng rừng theo chương trình 327 và chương trình trồng rừng 5 triệu/ ha rừng của Chính phủ. Ý thức về nghề rừng của nhân dân được nâng cao rõ rệt, bảo vệ tốt 2.567 ha rừng tự nhiên, rừng khoanh nuôi, rừng chăm sóc là 70 ha, không để xảy ra cháy rừng.

Được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước và các chương trình, trên địa bàn xã được đầu tư mở rộng các tuyến đường đi trụ sở, đi các bản xã với chiều dài 41 km, ô tô, xe máy đi lại thuận tiện, xây dựng trạm y tế, điện lưới quốc gia, xây dựng trường học cấp 1 kiên cố với 33 phòng học, làm mới phòng ở cho giáo viên tại các bản. Với phương châm Nhà nước và Nhân dân cùng làm đã vận động Nhân dân tu sửa đường từ trụ sở xã đi các bản đi lại thuận lợi hơn. Hệ thống thuỷ lợi được đầu tư đảm bảo tưới tiêu phục vụ cho sản xuất và sinh hoạt cho Nhân dân.

Năm học 1999 - 2000, trường trung tâm xã có 13 lớp tiểu học với 255 học sinh, mở thêm cơ sở mới tại bản Háng Cháng Lừ, Tủa Mả Pán, Séo Mả Pán, Háng Bla Ha với 4 lớp, 65 học sinh; vận động được 30 học viên tham gia lớp xoá mù chữ hết mức 3. Công tác chăm sóc sức khỏe cho Nhân dân có sự chuyển biến, không để xảy ra dịch bệnh, chương trình tiêm chủng mở rộng được triển khai tới thôn bản trên 90% trẻ em từ sơ sinh đến 5 tuổi được tiêm chủng. Công tác dân số - kế hoạch hoá gia đình đạt tỷ lệ thấp bởi sự thiếu hiểu biết trong Nhân dân.

Thực hiện Nghị quyết Trung ương V (khoá VIII) về “Xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc”; gắn với việc thực hiện cuộc vận động “toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư”. Chi bộ xây dựng kế hoạch tổ chức triển khai, thực hiện bước đầu xây dựng được một số bản, gia đình đăng ký, các hoạt động văn hoá văn nghệ, thể dục thể thao cũng được quan tâm, đáp ứng được nhu cầu tinh thần trong Nhân dân.

Phong trào toàn dân tham gia bảo vệ an ninh Tổ quốc được triển khai sâu rộng đến các thôn bản và Nhân dân, bước đầu triển khai và xây dựng các mô hình tự quản, lấy hộ gia đình, thôn bản làm trung tâm. Trên địa bàn xã có quốc lộ 32 chạy qua, huyện cho thành lập trung tập thị tứ Khao Mang (bản Khao Mang) là nơi tập trung buôn bán sầm uất chủ yếu là người Kinh, nơi đầu mối giao thương của Nhân dân các xã Khao Mang với xã Lao Chải. Vì vậy, tình hình an ninh trật tự an toàn xã hội trên địa bàn khu vực thị tứ Khao Mang khá phức tạp như: nạn cờ bạc, nghiện hút, buôn bán ma tuý, ảnh hưởng tới an ninh trật tự. Chính quyền xã phải giải quyết nhiều vụ việc.

Tiếp tục triển khai mạnh mẽ cuộc vận động Nhân dân xóa bỏ trên 200m² cây thuốc phiện, tổ chức lớp cai nghiện tại xã, vận động các đối tượng đi cai nghiện tại tỉnh.

Quán triệt sâu sắc tinh thần nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện (khoá XIV) với quan điểm phát triển kinh tế là trọng tâm, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt. Do vậy, chi bộ đã tập trung củng cố tổ chức cơ sở đảng, quan tâm công tác phát triển đảng viên, kết nạp 17 đảng viên, nâng tổng số đảng viên chi bộ lên 52 đồng chí.

Nhận thức sâu sắc quan điểm “cán bộ là gốc của mọi công việc”, Chi bộ xây dựng các phương án trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, về chuyên môn, nghiệp vụ, lý luận chính trị là điều kiện để chi bộ đề nghị Huyện ủy cho thành lập Đảng bộ. Năm 1999 cùng với Nhân dân cả nước tham gia bầu cử hội đồng nhân dân 3 cấp. Ngày 14/11/1999, ngày cử tri đi bầu cử. Chi uỷ đã chỉ đạo, chính quyền, Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể, triển khai thực hiện các bước hiệp thương, kết quả đã bầu được 26 đại biểu trúng cử tham gia đại biểu Hội đồng nhân dân xã khoá 17 nhiệm kỳ 1999 - 2004; cuộc bầu cử hội đồng nhân dân 3 cấp trên địa bàn xã diễn ra an toàn, đúng luật định, thực sự là ngày hội của cử tri với tỷ lệ cử tri đi bầu cử đạt 99,8%.

Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Chi (Đảng) bộ, tình hình kinh tế, văn hoá xã hội, an ninh quốc phòng, đặc biệt là công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong nhiệm kỳ vừa qua đạt được những kết quả hết sức quan trọng; góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần trong Nhân dân, bộ mặt nông thôn của xã có nhiều chuyển biến mới trong thiên niên kỷ mới