Thượng Tá - Thái Đoản Bàn
Thượng tá Thái Đoản Bàn, mỗi khi nhắc về những năm tháng chiến đấu trên đất bạn Campuchia, đôi mắt ông vẫn ánh lên sự trầm tư xen lẫn niềm tự hào. Trong ký ức của người lính từng trải qua biết bao trận mạc, có một kỷ niệm mà ông không thể nào quên—trận giải cứu hàng chục người dân Campuchia mắc kẹt giữa vòng vây tàn sát của quân Pôn Pốt. Đó là vào một buổi chiều cuối mùa khô, khi đơn vị ông đang hành quân qua một vùng rừng thưa giáp tỉnh Kampong Thom. Tin báo từ lực lượng bạn cho biết một nhóm dân thường đang bị địch bao vây trong ngôi chùa cũ ven rừng. Không đắn đo, ông cùng đồng đội lập tức triển khai kế hoạch tiếp cận, dù biết rõ nơi ấy có thể đã bị gài mìn hoặc bố trí ổ phục kích.
Khi tới gần ngôi chùa, tiếng khóc, tiếng kêu cứu của phụ nữ và trẻ nhỏ vọng ra khiến trái tim người lính Việt Nam càng thêm nóng. “Lúc ấy chỉ nghĩ làm sao đưa được họ ra, còn sống chết tính sau,” ông nhớ lại. Dưới làn đạn xối xả của địch, Thái Đoản Bàn cùng tổ trinh sát lách qua những mô đất thấp, áp sát mép tường chùa. Ông trực tiếp chỉ huy phá cửa sau để đưa từng người dân ra ngoài, trong đó có cả những cụ già đã kiệt sức và những em bé bám chặt vào áo bộ đội. Nhiều lần đạn sượt qua tai, mảnh gạch văng trúng vai rách áo, nhưng ông vẫn kiên quyết che chắn cho dân bằng chính thân mình. Khoảnh khắc bế một em bé Campuchia bị ngất do sợ hãi, ông nói, là giây phút khiến ông thấy rõ nhất lý do vì sao người lính tình nguyện Việt Nam có mặt nơi đây: không chỉ để chiến đấu, mà để cứu những sinh mạng vô tội đang bị đe dọa.
Sau khi toàn bộ người dân được đưa đến khu rừng an toàn, đơn vị của ông tổ chức đánh chặn, bảo vệ đường rút. Trận đánh ấy tuy ngắn nhưng vô cùng ác liệt. Khi nhớ lại, Thượng tá Thái Đoản Bàn chỉ nhẹ nhàng nói rằng đó là nhiệm vụ, nhưng sâu trong từng lời của ông là niềm xúc động và tự hào về nghĩa tình quốc tế thuỷ chung giữa hai dân tộc. Với ông, được cứu người, được góp phần đem lại sự sống giữa chiến tranh, chính là phần ký ức đẹp nhất của đời quân ngũ
