Thượng tướng Hoàng Minh Thảo – Nhà chỉ huy chiến dịch và nhà lý luận quân sự của Quân đội nhân dân Việt Nam
Thượng tướng Hoàng Minh Thảo là một trong những nhà chỉ huy quân sự tiêu biểu của Quân đội nhân dân Việt Nam, trực tiếp tham gia nhiều chiến dịch lớn trong hai cuộc kháng chiến và có đóng góp quan trọng trong nghiên cứu, phát triển lý luận nghệ thuật quân sự Việt Nam sau năm 1975.
Kháng chiến chống Pháp (1945–1954); kháng chiến chống Mỹ (1954–1975); xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam thời kỳ hòa bình.
Hoàng Minh Thảo, tên khai sinh Tạ Thái An, sinh ngày 15 tháng 10 năm 1921 tại huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Ông sinh ra trong một gia đình có truyền thống hiếu học và yêu nước. Trong bối cảnh đất nước còn dưới ách thống trị của thực dân Pháp, ông sớm tiếp cận các phong trào đấu tranh yêu nước của thanh niên và tham gia hoạt động cách mạng từ đầu những năm 1940. Năm 1945, ông gia nhập lực lượng Việt Minh và tham gia chuẩn bị Tổng khởi nghĩa Tháng Tám tại nhiều địa phương.
Sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập, Hoàng Minh Thảo gia nhập Quân đội quốc gia và dân quân tự vệ, sau này là Quân đội nhân dân Việt Nam. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ông đảm nhiệm nhiều chức vụ chỉ huy từ cấp trung đoàn đến đại đoàn. Ông tham gia các chiến dịch lớn như Chiến dịch Việt Bắc năm 1947, Chiến dịch Biên giới năm 1950 và nhiều chiến dịch quan trọng khác. Trong quá trình chiến đấu, ông được đánh giá là người có tư duy tổ chức lực lượng linh hoạt, chú trọng công tác hiệp đồng giữa các đơn vị và bảo đảm hậu cần trong điều kiện chiến tranh.
Sau Hiệp định Genève năm 1954, Hoàng Minh Thảo tiếp tục được giao các nhiệm vụ quan trọng trong quân đội. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông lần lượt giữ chức Tư lệnh Mặt trận Tây Nguyên và trực tiếp chỉ huy nhiều chiến dịch trên chiến trường chiến lược này. Đặc biệt, trong Chiến dịch Tây Nguyên năm 1975, ông tham gia chỉ đạo và tổ chức các lực lượng tiến công Buôn Ma Thuột. Thắng lợi của chiến dịch được đánh giá là bước mở đầu quan trọng cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, tạo điều kiện để Bộ Chính trị quyết định mở rộng tiến công trên toàn miền Nam.
Sau khi đất nước thống nhất, Hoàng Minh Thảo chuyển sang công tác nghiên cứu và đào tạo cán bộ quân sự. Ông giữ chức Giám đốc Học viện Quân sự cấp cao (nay là Học viện Quốc phòng), trực tiếp chỉ đạo công tác đào tạo cán bộ cấp chiến dịch và chiến lược. Đồng thời, ông tham gia nghiên cứu, tổng kết thực tiễn chiến tranh cách mạng Việt Nam và công bố nhiều công trình về nghệ thuật quân sự, chiến dịch và chiến lược quốc phòng. Các tác phẩm của ông được sử dụng trong giảng dạy tại các học viện quân sự và là tài liệu tham khảo đối với nhiều thế hệ cán bộ, sĩ quan.
Năm 1984, Hoàng Minh Thảo được phong quân hàm Thượng tướng. Trong suốt quá trình công tác, ông được tặng nhiều phần thưởng cao quý của Nhà nước, trong đó có Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Quân công và nhiều huân chương, huy chương khác. Ông qua đời ngày 8 tháng 9 năm 2008 tại Hà Nội.
Các nghiên cứu về lịch sử quân sự Việt Nam đánh giá Hoàng Minh Thảo không chỉ là một nhà chỉ huy giàu kinh nghiệm thực tiễn mà còn là một trong những nhà lý luận quân sự tiêu biểu của Quân đội nhân dân Việt Nam trong thế kỷ XX. Những đóng góp của ông đối với công tác đào tạo cán bộ và phát triển tư duy nghệ thuật quân sự tiếp tục được kế thừa trong quá trình xây dựng quân đội hiện đại.
