Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh và những phát ngôn để đời về chủ quyền, đối ngoại

Trong suốt 13 năm giữ cương vị Thứ trưởng Bộ Quốc phòng và 10 năm làm Tổng cục trưởng Tổng cục 2 (Tổng cục Tình báo Quốc phòng), Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh luôn được biết đến là một nhà lãnh đạo có bản lĩnh sắc sảo, mềm dẻo nhưng vô cùng kiên định. Những phát ngôn gai góc, trực diện của ông về chủ quyền, độc lập và nghệ thuật ngoại giao đến nay vẫn vẹn nguyên giá trị.

"Chúng tôi không thể không bảo vệ nền hòa bình..."
Nhìn lại chặng đường cống hiến của mình, Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh từng tâm sự đầy xúc động về sứ mệnh gánh vác di sản của thế hệ đi trước. Ông coi việc gìn giữ hòa bình là mục tiêu tối thượng:"Sự nghiệp mà tôi theo đuổi những năm qua, chính là tiếp nối sự nghiệp của các thế hệ đi trước, bảo vệ những gì họ đã đem lại cho đất nước. Đó là độc lập tự do, là toàn vẹn lãnh thổ, là lợi ích quốc gia dân tộc, là hòa bình. Họ đã đánh thắng rồi, nhân dân ta đã hy sinh xương máu rồi, bây giờ làm sao để đừng phải đánh nữa mà vẫn giữ được thành quả của cha ông... Thế hệ cha tôi không thể không chọn chiến tranh, nhưng chúng tôi thì không thể không bảo vệ nền hòa bình của đất nước trong độc lập tự do và toàn vẹn lãnh thổ".

Nghệ thuật đối ngoại: "Hai bên cùng thắng"
Để bảo vệ được nền hòa bình ấy, ông luôn đề cao sự khôn khéo trong đối ngoại quốc phòng. Nhắc lại thời điểm Việt Nam đăng cai Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN Mở rộng (ADMM+) lần đầu tiên vào mùa thu năm 2010 với sự tham gia của 10 nước ASEAN và 8 cường quốc, ông đúc kết một triết lý ngoại giao xuất sắc:"Tổ chức một Hội nghị có sự tham gia của 18 bộ trưởng quốc phòng là không hề đơn giản, nhưng chúng ta đã thành công khi tìm ra được điểm chung chiến lược của chừng đó nước, đồng thời phù hợp lợi ích nước mình. Bài học rút ra là nếu chỉ nghĩ đến lợi ích của mình thì sẽ thất bại, nhưng nếu ta không bảo vệ lợi ích của mình thì sẽ có hại cho đất nước. Công thức đối ngoại thành công nhất là khi cả hai bên cùng thắng".

Nguyên tắc không chọn bên: "Càng căng thẳng càng phải độc lập"
Trên bàn cờ địa chính trị, Thượng tướng luôn thẳng thắn yêu cầu các nước lớn phải tôn trọng luật chơi của ASEAN. Tại Đối thoại Shangri-La năm 2015, ông phát đi một thông điệp mạnh mẽ và rõ ràng với truyền thông quốc tế:"Càng căng thẳng thì càng phải độc lập tự chủ. Càng căng thẳng thì càng không bao giờ để kéo vào những liên minh với nước này để chống nước khác. Đó là nguyên tắc không chỉ bây giờ mà còn từ xưa trong việc bảo vệ Tổ quốc. Việt Nam là bạn, là đối tác nhưng không tham gia liên minh quân sự". Ông cũng từng khẳng định chắc nịch: "Không ai và không nước nào có thể bắt Việt Nam phải chọn bên vì chúng tôi độc lập, tự chủ, giành và giữ độc lập bằng sức của mình".

Khẳng định đanh thép: "Chủ quyền lãnh thổ tuyệt đối không bao giờ buông tay"
Cứng rắn nhất, quyết liệt nhất ở Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh chính là tinh thần bảo vệ chủ quyền biển đảo. Đối với ông, đây là giới hạn đỏ không thể mang ra đàm phán hay nhân nhượng:"Không một ai ở đất nước này có suy nghĩ rời bỏ hoặc nhân nhượng về chủ quyền, đặc biệt là những nhà lãnh đạo. Nếu để mất Biển Đông thì quân đội Việt Nam, các nhà lãnh đạo sẽ có tội với đất nước. Trong quân đội, từ trên xuống dưới, đều coi Biển Đông là sống còn. Chủ quyền lãnh thổ là điều chúng ta tuyệt đối không bao giờ buông tay".

Để có được tư duy ấy, ông từng chiêm nghiệm sâu sắc về cái giá của độc lập, tự do: "Để bảo vệ một đất nước, giá trị tối thượng là bảo vệ sự thống nhất, độc lập dân tộc và hòa bình... Chúng ta đã đổ biết bao xương máu thì cũng để đạt điều đó mà thôi. Bây giờ, chúng ta đang nỗ lực xây dựng đất nước giàu mạnh hơn, đẹp hơn… nhưng không được quên các yếu tố cơ bản, giá trị cốt lõi của một dân tộc phải giữ cho bằng được, đó là toàn vẹn lãnh thổ, độc lập dân tộc và hòa bình".

Khép lại chặng đường binh nghiệp hiển hách, Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh nay đã đi xa, nhưng những di sản tư tưởng và những phát ngôn "thép" của ông vẫn vẹn nguyên giá trị. Đó không chỉ là kim chỉ nam cho nghệ thuật đối ngoại quốc phòng thời kỳ mới, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc trao truyền cho các thế hệ mai sau về trách nhiệm thiêng liêng gìn giữ cơ đồ Tổ quốc. Hình ảnh một vị tướng tình báo mưu lược, một nhà ngoại giao quân sự sắc sảo trên trường quốc tế, nhưng luôn tận tâm, tận lực với khát vọng hòa bình và toàn vẹn lãnh thổ, sẽ mãi in đậm trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam và trong lòng mỗi người dân yêu nước.