Thượng tướng Nguyễn Thế Trị – Từ người lính trẻ đến người thầy của những người lính

Tuổi thơ của Trị không được bình yên lâu dài. Khi ông còn nhỏ, gia đình gặp nhiều khó khăn. Năm lên 11 tuổi, ông mất mẹ. Nỗi mất mát ấy trở thành một ký ức sâu sắc theo ông suốt cuộc đời.

Những buổi tối nhìn về phía xa, cậu bé Trị thường thấy ánh đèn của Hải Phòng, Hòn Gai và thầm ước một ngày nào đó mình sẽ được đi xa, được nhìn thấy thế giới bên ngoài làng quê.

Năm 1958, khi vừa tròn 18 tuổi, Nguyễn Thế Trị nhập ngũ trong đợt tuyển quân đầu tiên của tỉnh Hải Dương. Từ một chàng trai quê nghèo, ông bắt đầu cuộc đời của một người lính.

Những ngày đầu trong quân ngũ không hề dễ dàng. Ông phải học cách sống kỷ luật, hành quân, luyện tập và làm quen với cuộc sống của người lính.

Nhưng Nguyễn Thế Trị không ngừng học hỏi.

Năm 1960, ông được chọn đi học văn hóa để thi vào Trường Sĩ quan Lục quân. Sau khi tốt nghiệp, ông tiếp tục trưởng thành qua nhiều vị trí trong quân đội.

Rồi chiến tranh đưa người sĩ quan trẻ đến những chiến trường xa xôi.

Ông từng chiến đấu ở Tây Nguyên, Đông Nam Bộ, sau đó tham gia nhiệm vụ bảo vệ biên giới phía Bắc. Những địa danh như Sa Thầy, Đức Lập, Dầu Tiếng, Tây Ninh, đường 13... dần trở thành một phần ký ức của cuộc đời binh nghiệp của ông.

Có những ngày chiến đấu vô cùng gian khổ. Người lính phải sống giữa rừng núi, thiếu thốn lương thực và luôn đối mặt với hiểm nguy.

Nhưng điều Nguyễn Thế Trị luôn nghĩ đến là những người lính dưới quyền.

Ông từng nhớ lại hình ảnh những người lính gầy gò, trong điều kiện kinh tế khó khăn vẫn phải mang những cấu kiện bê tông nặng lên điểm tựa để xây dựng công sự.

Ông hiểu rằng người chỉ huy không thể chỉ biết ra mệnh lệnh. Người chỉ huy phải hiểu những khó khăn mà người lính đang chịu đựng.

Sau ngày đất nước thống nhất, cuộc đời quân ngũ của Nguyễn Thế Trị bước sang một giai đoạn mới.

Ông không chỉ làm nhiệm vụ chỉ huy mà còn trở thành một người thầy của những người lính.

Năm 1997, ông được giao giữ chức Giám đốc Học viện Quốc phòng. Trong 10 năm ở cương vị này, ông cùng tập thể lãnh đạo thúc đẩy việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quân sự cấp cao, chú trọng nâng cao tư duy từ chiến thuật, chiến dịch đến chiến lược.

Có một điều đặc biệt ở Nguyễn Thế Trị: dù đã trải qua chiến tranh và giữ những chức vụ cao, ông vẫn luôn coi trọng việc học.

Ông cho rằng người cán bộ quân đội không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm của quá khứ. Thế giới thay đổi, tình hình đất nước thay đổi, vì vậy người chỉ huy cũng phải không ngừng học tập và đổi mới.

Những năm làm Giám đốc Học viện Quốc phòng, ông đã góp phần phát triển Học viện thành một trung tâm quan trọng trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cao cấp quân sự.

Năm 2004, Nguyễn Thế Trị được phong quân hàm Thượng tướng. Nhưng với ông, những ngôi sao trên quân hàm không phải là điều quan trọng nhất.

Điều ông trân trọng hơn cả là những người đồng đội đã cùng mình đi qua chiến tranh.

Năm 2010, dù đã nghỉ hưu, ông vẫn trở lại chiến trường Sa Thầy để tìm kiếm hài cốt đồng đội. Đứng giữa núi rừng năm xưa, những ký ức về những người lính đã hy sinh lại ùa về.

Ông hiểu rằng chiến tranh có thể đã kết thúc từ nhiều năm trước, nhưng tình đồng đội thì không bao giờ kết thúc.

Cuộc đời Thượng tướng Nguyễn Thế Trị là một hành trình dài: từ một cậu bé nghèo ở làng quê Hải Dương, trở thành người lính, người chỉ huy, nhà nghiên cứu quân sự và người thầy của nhiều thế hệ cán bộ quân đội.

Điều đáng quý nhất trong câu chuyện ấy không chỉ là những chức vụ hay quân hàm mà ông đã đạt được.

Đó là tinh thần học tập, sự kiên trì, lòng yêu nước và tình đồng đội.

Từ một người lính trẻ năm 18 tuổi đến vị Thượng tướng, ông đã dành phần lớn cuộc đời mình cho quân đội và đất nước.

Và có lẽ, bài học lớn nhất mà cuộc đời ông để lại cho thế hệ trẻ là:

Muốn làm được việc lớn, trước hết phải biết học tập, biết vượt qua khó khăn và luôn sống có trách nhiệm với những người xung quanh.