Thượng tướng Trần Văn Trà: Phó Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh, trực tiếp chỉ huy hướng Tây Nam.
rong Đại thắng Mùa xuân năm 1975, Thượng tướng Trần Văn Trà (Bí danh Tư Chi) – Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam – giữ trọng trách Phó Tư lệnh Bộ Chỉ huy Chiến dịch Hồ Chí Minh và trực tiếp chỉ huy cánh quân hướng Tây Nam (Đoàn 232 cùng các lực lượng phối thuộc).
Vị tướng gắn bó trọn vẹn với chiến trường miền Nam
Là một vị tướng trận mạc dày dạn kinh nghiệm, am tường từng con sông, vạt rừng và con người Nam Bộ, Thượng tướng Trần Văn Trà đã đóng góp những ý kiến tác chiến mang tính quyết định ngay từ giai đoạn chuẩn bị kế hoạch giải phóng miền Nam:
Đề xuất kế hoạch giải phóng hoàn chỉnh: Cuối năm 1974, ông ra Hà Nội báo cáo thực tiễn chiến trường, khẳng định khả năng giải phóng miền Nam trong thời gian sớm hơn dự kiến.
Chiến thắng Đường 14 – Phước Long (1/1975): Đòn trinh sát chiến lược dưới sự chỉ đạo của Bộ Tư lệnh Miền do ông đứng đầu đã chứng minh sự suy yếu rõ rệt của đối phương và sự bất lực của Mỹ, củng cố quyết tâm chiến lược giải phóng hoàn toàn miền Nam trong năm 1975.
Nghệ thuật tác chiến tại cánh quân hướng Tây Nam
Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, hướng Tây Nam do Thượng tướng Trần Văn Trà trực tiếp chỉ huy là một trong những hướng tác chiến hiểm hóc và phức tạp nhất:
Vượt qua địa hình sông nước chia cắt: Địa hình sình lầy, kênh rạch chằng chịt ở vùng ven đồng bằng sông Cửu Long không thuận lợi cho xe tăng, pháo hạng nặng. Ông đã chỉ đạo vận dụng sáng tạo chiến thuật “chia cắt - luồn sâu”, phối hợp nhịp nhàng giữa bộ binh cơ giới, lực lượng đặc công và nhân dân địa phương để mở đường đưa vũ khí nặng vào áp sát mục tiêu.
Cắt đứt huyết mạch Quốc lộ 4: Cánh quân Tây Nam đã nhanh chóng bẻ gãy tuyến phòng thủ của đối phương, phong tỏa hoàn toàn Quốc lộ 4, triệt phá hoàn toàn khả năng quân lực Sài Gòn rút lui về cố thủ tại vùng IV chiến thuật (Đồng bằng sông Cửu Long).
Đột kích các mục tiêu trọng yếu: Binh đoàn Tây Nam đã thần tốc đánh chiếm Biệt khu Thủ đô, Tổng nha Cảnh sát, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cánh quân khác khép chặt vòng vây trung tâm Sài Gòn.
Dấu ấn biểu tượng trong ngày toàn thắng
Ngay sau trưa ngày 30/4/1975, Thượng tướng Trần Văn Trà được cử làm Chủ tịch Ủy ban Quân quản Thành phố Sài Gòn – Gia Định. Ông nhanh chóng ổn định trật tự trị an, bảo đảm đời sống dân sinh và tổ chức tiếp quản thành phố trong sự hòa hợp, trọn vẹn. Câu nói nổi tiếng của ông trong buổi gặp gỡ nội các Dương Văn Minh: "Trong cuộc chiến đấu này, người chiến thắng là toàn thể nhân dân Việt Nam" đã trở thành biểu tượng cao đẹp cho tinh thần hòa hợp dân tộc và tầm vóc nhân văn của vị tướng tài ba.
