THƯỢNG TƯỚNG TRẦN VĂN TRÀ: VỊ TƯ LỆNH KIÊN TRUNG CỦA CHIẾN TRƯỜNG NAM BỘ
Lại Khánh Ly
Thượng tướng Trần Văn Trà tên thật là Nguyễn Chấn, sinh năm 1919 tại tỉnh Quảng Ngãi. Ông lớn lên trong một gia đình nghèo giàu truyền thống yêu nước và sớm tham gia cách mạng từ năm 1936. Qua nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam, tinh thần chiến đấu của ông không hề lay chuyển. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông chính thức gia nhập quân đội và bắt đầu hành trình gắn bó máu thịt với chiến trường miền Nam.
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ông giữ nhiều cương vị chỉ huy quan trọng tại Nam Bộ. Với tư duy quân sự nhạy bén, ông đã chỉ đạo xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, tổ chức nhiều trận đánh hiệu quả, góp phần giữ vững cơ sở cách mạng ở miền Nam. Sự kiên định và tài năng tổ chức của ông trong giai đoạn gian khổ này đã khẳng định uy tín của một nhà chỉ huy thực tiễn xuất sắc.
Bước sang cuộc kháng chiến chống Mỹ, vai trò của ông càng trở nên đặc biệt quan trọng. Ông giữ chức vụ Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam và trực tiếp lãnh đạo chiến trường B2. Trên cương vị này, ông đã sát cánh cùng đồng bào, chiến sĩ qua những giai đoạn khốc liệt nhất, bao gồm cả cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968. Đầu năm 1973, sau khi Hiệp định Paris được ký kết, ông đảm nhiệm vị trí Trưởng đoàn đại biểu quân sự Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tại Ban Liên hợp quân sự bốn bên tại Sài Gòn. Tại đây, ông đã thể hiện bản lĩnh ngoại giao quân sự kiên quyết, đấu tranh trực diện để buộc đối phương phải thi hành các điều khoản của hiệp định.
Đỉnh cao trong sự nghiệp cầm quân của Thượng tướng Trần Văn Trà là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975. Với vai trò Phó Tư lệnh chiến dịch, ông đã tham gia hoạch định và chỉ huy các cánh quân tiến công thần tốc. Sau khi Sài Gòn được giải phóng, ông tiếp tục giữ chức Chủ tịch Ủy ban Quân quản Sài Gòn - Gia Định, điều hành công tác tiếp quản và ổn định cuộc sống cho nhân dân thành phố.
Khi hòa bình lập lại, ông đảm nhiệm chức vụ Thứ trưởng Bộ Quốc phòng và dành nhiều thời gian để tổng kết thực tiễn, viết hồi ký lịch sử quân sự. Thượng tướng Trần Văn Trà qua đời năm 1996. Cuộc đời ông là tấm gương về lòng trung thành vô hạn với Tổ quốc, một vị tướng tài ba luôn hành động vì độc lập, thống nhất đất nước.



