THƯỢNG TƯỚNG TRẦN VĂN TRÀ: VỊ TƯỚNG TIẾN CÔNG VÀ TRÁI TIM NHÂN HẬU VƯỢT THỜI GIAN
Trương Ngọc Mai

Thượng tướng Trần Văn Trà (bí danh Tư Chi) là một trong những cây đại thụ vĩ đại nhất của Quân đội nhân dân Việt Nam, người đã gắn trọn cuộc đời chiến đấu của mình với mảnh đất Nam Bộ gian lao mà anh dũng. Trong suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, tên tuổi của ông luôn gắn liền với những chiến trường ác liệt nhất, những thời khắc lịch sử mang tính sinh tử và những quyết định quân sự có tầm ảnh hưởng làm thay đổi cục diện chiến tranh.
Trên cương vị Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam (B2), Thượng tướng Trần Văn Trà chính là vị kiến trúc sư trưởng trực tiếp tham gia vạch kế hoạch tác chiến chi tiết và chỉ đạo lực lượng vũ trang tiến hành cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968. Đối mặt với hệ thống phòng thủ dày đặc, kiên cố của Mỹ - Ngụy tại trung tâm đầu não Sài Gòn, ông đã táo bạo đề xuất và thực thi chiến thuật tiến công đồng loạt, bất ngờ đánh thẳng vào các mục tiêu chiến lược tối cao: Dinh Độc Lập, Đại sứ quán Mỹ, Bộ Tổng Tham mưu ngụy, Đài Phát thanh... Trận đánh sấm sét Mậu Thân 1968 tuy có những tổn thất to lớn, nhưng dấu ấn chỉ hữu quân sự xuất sắc của Trần Văn Trà đã tạo ra một "cú sốc địa chính trị" khủng khước ngay tại lòng nước Mỹ, đập tan ý chí xâm lược của chính giới Washington, buộc Mỹ phải xuống thang chiến tranh, chấm dứt ném bom miền Bắc và ngồi vào bàn đàm phán tại Paris.
Đến Mùa Xuân lịch sử 1975, trong trận quyết chiến chiến lược cuối cùng — Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử — Thượng tướng Trần Văn Trà tiếp tục đảm nhiệm trọng trách Phó Tư lệnh Chiến dịch, trực tiếp chỉ huy cánh quân hướng Tây Nam (Đoàn 232 và Quân khu 8). Đây là hướng tiến công cực kỳ phức tạp do địa hình sông rạch chằng chịt, bị chia cắt mạnh và đối phương bố trí lực lượng phòng thủ kiên cố nhằm bảo vệ cửa ngõ phía Tây Sài Gòn. Bằng nghệ thuật tổ chức lực lượng tài tình và tư duy tác chiến linh hoạt, ông đã điều hành các binh đoàn chủ lực vượt sông, đập tan tuyến phòng thủ Long An, Hậu Nghĩa, mở dải hành lang rộng lớn cho xe tăng và bộ binh tiến thẳng vào chiếm giữ Bộ Tổng Tham mưu ngụy, góp phần dứt điểm hoàn toàn chiến dịch trước 11 giờ 30 phút ngày 30/4/1975.
Dấu ấn lịch sử của Thượng tướng Trần Văn Trà không dừng lại ở những chiến công binh lửa. Ngay sau giờ phút Sài Gòn giải phóng, ông được Bộ Chính trị giao trọng trách Chủ tịch Ủy ban Quân quản thành phố Sài Gòn - Gia Định. Đây là một thử thách vô cùng lớn trong bối cảnh một đô thị hơn 3 triệu dân vừa bước ra khỏi chiến tranh, hạ tầng bị xáo trộn, nguy cơ bạo loạn, cướp phá và khủng hoảng lương thực rình rập.
Bằng tầm nhìn quản lý xuất sắc và bản lĩnh chính trị vững vàng, ông đã điều hành bộ máy quân quản nhanh chóng tiếp quản các cơ sở kinh tế, khôi phục ngay lập tức hệ thống điện, nước, giao thông công cộng, mở lại chợ búa, trường học và bệnh viện. Đặc biệt, việc tổ chức cứu trợ lương thực khẩn cấp cho hàng trăm ngàn người dân nghèo xóm liều đã ngăn chặn thành công nạn đói và sóng ngầm bất ổn. Sự ổn định kỳ diệu của Sài Gòn chỉ vài ngày sau chiến tranh là minh chứng cho tài năng lãnh đạo toàn diện của Thượng tướng Trần Văn Trà — một vị tướng không chỉ biết đánh thắng địch trên chiến trường mà còn biết kiến tạo sự sống và trật tự cho nhân dân trong hòa bình.



