Thủy thần sông nước và tấm lòng son sắt với non sông
Yết Kiêu (tên thật là Phạm Hữu Hài, thế kỷ XIII) quê ở làng Hạ Hiền, huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương. Ngay từ nhỏ, ông đã có khả năng lặn lội dưới nước phi thường, có thể ở dưới nước hàng buổi trời như trên cạn. Cảm phục tài năng và lòng yêu nước của ông, Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn đã thu nhận ông làm gia thần và giao trọng trách trọng yếu trong quân đội. Trong hai cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông, Yết Kiêu cùng người bạn chiến đấu là Dã Tượng đã lập nên những chiến công vô tiền khoáng hậu. Bằng tài năng bơi lặn kỳ tài, ban đêm Yết Kiêu thường lén lặn xuống đáy sông, dùng đục khoét thủng các chiến thuyền của giặc khiến chúng chìm nghỉm ngay tại chỗ mà không rõ nguyên do, làm cho quân giặc khiếp sợ gọi ông là "thủy thần". Dù lập nhiều chiến công hiển hách, ông vẫn giữ phẩm chất thanh cao, trung nghĩa trọn đời phò vua giúp nước.
Lịch sử giữ nước của dân tộc Việt Nam không chỉ được viết nên bởi gươm đao nơi trận mạc trên cạn mà còn rực sáng bởi những chiến công thầm lặng nhưng vô cùng vĩ đại dưới những dòng sông sâu thẳm. Trong bản trường ca chống giặc Nguyên - Mông thế kỷ XIII, hình ảnh Yết Kiêu – vị danh tướng có tài bơi lội phi thường và lòng trung nghĩa tuyệt đối – mãi là một tượng đài bất tử.
Yết Kiêu sinh ra trong một gia đình nghèo làm nghề chài lưới ven sông ở vùng đất Hải Dương. Sống gắn bó với sông nước từ thuở nhỏ, ông sớm luyện được khả năng lặn lội kỳ lạ. Tương truyền, ông có thể lặn dưới nước suốt cả ngày, bơi lội như cá kình, hơi thở dài không dứt. Nhưng điều làm nên sự vĩ đại của Yết Kiêu không chỉ là năng khiếu tự nhiên mà chính là việc ông đã đem tài năng ấy phục vụ trọn vẹn cho nghĩa lớn cứu nước.
Khi Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn đi tuyển dụng nhân tài chuẩn bị cho cuộc kháng chiến, nhận thấy khí phách và tài năng xuất chúng của Phạm Hữu Hài, ông đã giữ lại bên mình, đặt tên là Yết Kiêu và giao cho trọng trách giữ gìn binh thuyền, tham gia đánh giặc trên sông nước. Từ đó, Yết Kiêu trở thành một cánh tay đắc lực, người cận vệ trung thành bậc nhất của Hưng Đạo Vương.
Trong các chiến dịch chống quân Nguyên - Mông, Yết Kiêu đã lập nên những chiến công khiến cả quân thù phải kinh hồn bạt vía. Ban ngày, ông quan sát địa hình, nắm bắt tình hình địch; đến đêm, lợi dụng màn đêm và dòng nước xiết, Yết Kiêu một mình lặn xuống đáy sông, âm thầm tiếp cận các chiến thuyền khổng lồ của giặc. Với một chiếc búa và cùi đục, ông lặng lẽ khoét thủng các đáy thuyền, khiến nước ào ạt tràn vào làm chìm tàu mà giặc hoàn toàn không hay biết nguyên nhân. Hết chiếc này đến chiếc khác chìm nghỉm giữa dòng sông, khiến đại quân Nguyên - Mông vô cùng hoảng loạn, hoang mang tột độ, tưởng như có phép thuật thần linh can thiệp và gọi ông là "thủy thần".
Không chỉ tài ba trong chiến đấu, Yết Kiêu còn là hiện thân sáng ngời của đạo đức làm tướng: trung thực, dũng cảm và một lòng một dạ vì chủ soái, vì quốc gia. Khi bị giặc bắt hoặc khi đối mặt với những lời dụ dỗ, mua chuộc bằng tước vị cao sang, ông vẫn hiên ngang từ chối, giữ vững khí tiết của một trang nam nhi đất Việt. Đối với ông, vinh quang lớn nhất là được bảo vệ non sông bờ cõi, chứ không phải là những bổng lộc đổi bằng sự phản bội.
Cuộc đời và sự nghiệp của Yết Kiêu khép lại nhưng dư âm hào hùng của ông vẫn vang dội mãi ngàn đời sau. Ông không chỉ là một biểu tượng của tinh thần chiến đấu thông minh, táo bạo của quân dân nhà Trần mà còn là niềm tự hào về truyền thống yêu nước, gắn kết keo sơn giữa con người Việt Nam với những dòng sông quê hương.
Bạn có muốn tìm hiểu thêm về người bạn chiến đấu tri kỷ của Yết Kiêu là danh tướng Dã Tượng trong bộ đôi phò tá đắc lực của Hưng Đạo Vương không?
