Thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh và Tàu C235: Khúc tráng ca bất tử trên Đường Hồ Chí Minh trên biển

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ ác liệt, Đường Hồ Chí Minh trên biển là mạch máu giao thông huyền thoại, nơi những chiếc "Tàu không số" chở đầy vũ khí vượt qua giông bão và lưới vây của kẻ thù để chi viện cho chiến trường miền Nam.

Ngày 27 tháng 2 năm 1968, tàu C235 do Thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh chỉ hữu cùng 20 cán bộ, chiến sĩ xuất phát từ Hải Khẩu (Trung Quốc), chở hơn 14 tấn vũ khí tiến về bến Hòn Hèo tiếp tế cho chiến trường Khu 6. Tối 29 tháng 2, khi vừa tới vùng biển Cù Lao Cù Lao Huân (vùng biển Cù Lao), tàu bị máy bay trinh sát Mỹ phát hiện. Ngay lập tức, địch huy động cả một hạm đội với 4 tàu chiến hiện đại siết chặt vòng vây.

Bằng kinh nghiệm và sự mưu trí, Thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh khéo léo điều khiển tàu luồn lách qua đội hình tàu địch, cập bến Ninh Phước lúc 0 giờ 30 phút ngày 1 tháng 3 năm 1968. Nhận thấy nguy cơ bị lộ, ông quyết định thả hàng xuống nước để lực lượng trên bến mỏ vớt sau. Tiếp đó, ông thực hiện đòn nghi binh cực kỳ táo bạo: lái tàu lao ngược về hướng kẻ thù để thu hút hỏa lực.

Tuy nhiên, máy tàu bị hỏng nặng, vận tốc giảm dần và vòng vây địch ngày càng khép chặt. Quyết không để tàu rơi vào tay giặc, Nguyễn Phan Vinh ra lệnh hủy tàu. Ông chỉ đạo đưa các thương binh nhẹ lên bờ trước, mở đường máu cho đồng đội thoát hiểm. Đúng 2 giờ 40 phút ngày 1 tháng 3 năm 1968, một tiếng nổ vang trời xé tan không gian, tàu C235 vỡ đôi, hoàn thành sứ mệnh lịch sử.

Sau khi hủy tàu, Thuyền trưởng Vinh cùng thợ máy Thứ chốt lại kiên cường chống trả các đợt tấn công của quân địch cho đến hơi thở cuối cùng. Trận chiến ấy đã khiến 14 cán bộ, chiến sĩ tàu C235 anh dũng hy sinh. Tên tuổi và hành trạng quả cảm của Nguyễn Phan Vinh đã trở thành bất tử, được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và tên ông vinh dự được đặt cho một hòn đảo thuộc quần đảo Trường Sa (Đảo Phan Vinh).