Tiệm May Cuối Hẻm

Những năm cuối thập niên 1960, con hẻm nhỏ ở Tân Bình ngày nào cũng vang tiếng máy may lạch cạch từ căn nhà của bà Nguyễn Thị Kim Hoa. Tiệm may của bà chỉ có tấm bảng gỗ cũ đề mấy chữ đơn sơ: “May áo quần lấy liền”. Khách ra vào đủ hạng người: cô học sinh sửa tà áo dài, người công nhân vá quần rách, bà nội trợ may áo cho con. Nhìn qua, đó chỉ là tiệm may nghèo giữa khu lao động. Nhưng ít ai biết, căn tiệm nhỏ ấy còn là nơi giúp đỡ nhiều người cần liên lạc trong thành phố. Bà Hoa rất khéo tay. Trong lớp lót áo khoác, lai quần hay cổ áo, bà có thể giấu những mảnh giấy nhỏ mà không ai nhận ra. Khi khách quen đến lấy đồ, họ chỉ nhận chiếc áo như bình thường. Một buổi sáng, có người mang chiếc sơ mi cũ đến nhờ “vá túi áo”. Bà hiểu đó là ám hiệu đã hẹn trước. Bà nhận áo, bình thản nói: “Chiều ghé lấy.” Suốt buổi trưa, bà tháo đường chỉ, giấu mẩu tin vào lớp lót túi áo rồi may lại khéo léo như chưa từng đụng đến. Chiều đến, khi người khách quay lại, đúng lúc ngoài hẻm có tiếng lục soát. Không hề rối trí, bà đưa chiếc áo rồi cằn nhằn như người thợ khó tính: “Lần sau nhớ giặt sạch mới đem sửa nghen!” Người khách cúi đầu xin lỗi, nhận áo rồi bước đi như chuyện thường. Toán kiểm tra ghé vào hỏi có người lạ nào vừa đến không. Bà vừa đạp máy may vừa đáp: “Khách sửa đồ thì ngày nào chẳng có.” Âm thanh lạch cạch của máy may che đi mọi căng thẳng. Có hôm bà còn giữ giúp vài người trú tạm sau tấm màn vải, giả làm thợ phụ đang cắt chỉ. Việc nào cũng nguy hiểm, nhưng bà chưa từng than phiền. Con gái bà hỏi: “Má không sợ sao?” Bà mỉm cười: “Ai cũng sợ chớ. Nhưng có việc cần thì phải làm.” Ngày đất nước hòa bình, tiếng máy may năm xưa vẫn tiếp tục vang lên, nhưng giờ là may đồng phục học sinh và áo cưới cho bà con trong xóm. Bà giữ lại chiếc máy may đạp chân cũ như báu vật. Tiệm may cuối hẻm năm ấy là biểu tượng của lòng dũng cảm thầm lặng, sự tinh tế và nghĩa tình của người dân miền Nam trong những năm tháng thời hoa lửa.