TIỄN CON RA TRẬN KHÔNG NGÀY HẸN

TIỄN CON RA TRẬN KHÔNG NGÀY HẸN

Ở một bản nhỏ của Hoàng Su Phì, nơi những nếp nhà sàn nép mình bên sườn núi và cuộc sống gắn liền với nương rẫy, có một người mẹ đã đi qua gần trọn cuộc đời với một nỗi đau không thể gọi thành tên. Bà là Hoàng Thị Lành – một người mẹ dân tộc Tày, bình dị như bao người phụ nữ vùng cao khác, nhưng trong trái tim lại cất giữ một câu chuyện khiến bất cứ ai nghe cũng phải lặng đi.

Nhiều năm trước, khi đất nước còn chìm trong khói lửa chiến tranh, hai người con trai của bà lần lượt lên đường nhập ngũ. Ngày tiễn con đi, bà không khóc, cũng không nói nhiều. Bà chỉ nắm tay các con thật chặt và dặn một câu giản dị:
“Đi đi con, đất nước cần thì phải đi.”

Câu nói ấy, tưởng như nhẹ nhàng, nhưng lại là sự chấp nhận hy sinh lớn nhất của một người mẹ.

Những ngày sau đó, căn nhà nhỏ trở nên vắng lặng. Không còn tiếng bước chân của các con mỗi chiều đi làm nương về, không còn những bữa cơm đông đủ. Nhưng bà vẫn giữ thói quen nấu cơm đủ phần, như thể các con vẫn đang đâu đó, chỉ là chưa kịp về.

Thời gian trôi qua trong nỗi chờ đợi. Mỗi lần có người từ dưới huyện lên, hay có thư báo từ đơn vị, trái tim bà lại thắt lại. Hy vọng và lo lắng cứ đan xen, khiến những đêm dài nơi vùng cao càng trở nên nặng nề.

Rồi một ngày, điều bà lo sợ nhất cũng đã đến.

Tin báo tử của người con trai lớn được gửi về. Đó là một buổi chiều mưa, mây phủ kín núi. Người cán bộ xã mang giấy báo đến, đứng lặng trước cửa nhà một lúc lâu mới dám gọi. Khi nghe tin, bà không gào khóc như người ta vẫn nghĩ. Bà chỉ ngồi xuống, im lặng rất lâu, đôi mắt nhìn xa xăm như không còn thấy gì nữa.

Chiều hôm ấy, khói hương nghi ngút trong căn nhà nhỏ. Bà thắp nén nhang cho con, bàn tay run run nhưng ánh mắt lại bình thản lạ thường. Có lẽ, trong sâu thẳm, bà đã chuẩn bị cho điều này từ ngày tiễn con đi. Nhưng sự chuẩn bị ấy không làm nỗi đau vơi đi, mà chỉ khiến nó trở nên lặng lẽ hơn.

Người con trai thứ hai may mắn trở về sau chiến tranh, nhưng mang theo những vết thương không bao giờ lành. Trên cơ thể anh là những dấu tích của bom đạn, còn trong tâm hồn là ký ức không thể xóa nhòa.

Những ngày đầu trở về, anh ít nói, thường ngồi một mình rất lâu. Bà hiểu, con mình đã trải qua những gì mà không lời nào có thể diễn tả. Bà không hỏi nhiều, chỉ lặng lẽ chăm sóc, nấu những bữa cơm ấm nóng, như cách bà đã làm suốt bao năm qua.

Có lần, người con nhìn mẹ và nói:
“Mẹ ơi, con sống sót trở về, nhưng anh thì không…”

Bà nhẹ nhàng đáp:
“Còn sống là còn may mắn. Con phải sống sao cho xứng đáng với anh con.”

Câu nói ấy không chỉ là lời an ủi, mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm của những người còn sống.

Thời gian dần trôi, cuộc sống trở lại bình thường. Nhưng trong căn nhà ấy, luôn có một chỗ trống không bao giờ được lấp đầy. Mỗi dịp lễ, Tết hay ngày giỗ, bà lại thắp hương cho người con đã khuất, kể cho con nghe về những đổi thay của gia đình, như thể con vẫn đang ở đâu đó, lắng nghe.

Giờ đây, khi tuổi đã cao, mái tóc đã bạc trắng, bà vẫn thường kể lại câu chuyện của mình cho con cháu trong nhà. Không phải để gợi lại nỗi đau, mà để nhắc nhở một điều giản dị:
Hòa bình hôm nay không phải tự nhiên mà có.

Những đứa cháu ngồi quanh bà, nghe chuyện mà đôi mắt lặng đi. Có đứa chưa từng biết đến chiến tranh, chỉ quen với cuộc sống yên bình nơi bản làng. Nhưng qua lời kể của bà, chúng bắt đầu hiểu rằng, để có được cuộc sống ấy, đã có biết bao người phải đánh đổi bằng cả tuổi trẻ, thậm chí là cả mạng sống.

Ở Hoàng Su Phì hôm nay, những con đường đã được mở rộng, trẻ em được đến trường đầy đủ hơn, cuộc sống của người dân từng bước được nâng lên. Nhưng trong mỗi gia đình, vẫn còn đó những câu chuyện như của bà Lành – những câu chuyện không ồn ào, nhưng đủ sức lay động lòng người.

“Câu chuyện thời hoa lửa” không chỉ là những trang lịch sử, mà còn là ký ức sống động trong từng con người. Và những người mẹ như bà Lành chính là những “nhân chứng thầm lặng”, mang trong mình nỗi đau, nhưng cũng là biểu tượng của sự hy sinh cao cả.

Bà không coi mình là người đặc biệt. Bà chỉ nói đơn giản:
“Ai ở thời đó cũng vậy thôi, đất nước cần thì phải chấp nhận.”

Nhưng chính sự “bình thường” ấy lại làm nên điều phi thường.

Giữa núi rừng Hoàng Su Phì, người mẹ năm xưa vẫn sống giản dị, ngày ngày bên bếp lửa, bên nương rẫy. Nhưng trong trái tim bà, luôn có một phần ký ức không bao giờ phai nhạt – ký ức về những người con đã sống, đã chiến đấu, và đã hy sinh vì Tổ quốc.