Tiếng bom Suối Vối – Khúc tráng ca của người chiến sĩ cảm tử Ngô Mây

Theo dòng hồi ức của Thiếu tướng Đoàn Y Thanh, năm 1947, Trung đoàn 94 được giao nhiệm vụ bảo vệ tỉnh Bình Định, đồng thời hoạt động lên Gia Lai, vừa giữ vững vùng tự do, vừa tổ chức tiến công vào vùng sau lưng địch. Trong hoàn cảnh ấy, Đại đội Quyết tử được thành lập và trực thuộc trung đoàn. Khoảng tháng 7 năm đó, Đoàn Y Thanh nhận quyết định làm Chính trị viên Đại đội Quyết tử, còn đồng chí Quách Tử Hấp giữ cương vị đại đội trưởng. Hơn sáu thập kỷ đã trôi qua, nhưng mỗi khi nhắc đến trận đánh tại cầu Suối Vối, nơi người chiến sĩ trẻ Ngô Mây ôm bom lao thẳng vào xe bọc thép của quân địch, Thiếu tướng Đoàn Y Thanh vẫn không khỏi nghẹn ngào. Trong ký ức của ông, Ngô Mây hiện lên là một người lính có vóc dáng cao lớn, tóc húi cua, đôi khi cạo trọc, gương mặt chữ điền, ít nói nhưng luôn có ánh mắt vui tươi. Ông nhớ về người đồng đội năm xưa: “Ngô Mây quê ở xã Cát Chánh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định, được sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo làm nghề dệt và bán chiếu. Cha chết sớm, anh ở với mẹ. Ngô Mây có dáng người cao lớn, tóc húi cua, có lúc cạo trọc, mặt chữ điền, ít nói, nhưng có cặp mắt hay cười. Anh rất vui tính, cả đơn vị chúng tôi ai cũng quý anh”.

Ngay từ khi gia nhập đơn vị, vì vũ khí còn thiếu thốn, Ngô Mây được giao giữ một quả bom. Khi Đại đội trưởng Quách Tử Hấp trở về sau chuyến trinh sát, bên cạnh việc chuẩn bị cho trận đánh, ông còn phải lựa chọn một chiến sĩ đảm nhiệm nhiệm vụ cảm tử, mang bom lao vào xe địch. Không chần chừ, Ngô Mây tình nguyện nhận nhiệm vụ. Khoảng 8 giờ ngày 20-10-1947, từ đài quan sát vang lên tin báo quân địch xuất hiện. Chẳng bao lâu sau, tiếng động cơ thiết giáp từ xa vọng lại. Bốn chiếc xe GMC chở lính Âu Phi từ hướng An Khê tiến lên, lần lượt lọt vào trận địa phục kích. Khi những chiếc xe còn chưa kịp dừng hẳn, hỏa lực của ta đã đồng loạt khai hỏa. Trung liên chặn đầu, ba tổ súng trường tập trung bắn dữ dội khiến trận địa vang lên những tiếng súng liên hồi. Thế nhưng tương quan hỏa lực ngày càng bất lợi. Khẩu trung liên của ta bị hỏng, sau khi sửa chỉ còn vỏn vẹn 6 viên đạn; súng trường cũng lần lượt cạn đạn. Đội hình xung phong mới tiến được khoảng 40 mét đã phải dừng lại, một số chiến sĩ bị thương. Trước tình thế ấy, đơn vị quyết định lui khoảng 400 mét để bảo toàn lực lượng.

Đúng lúc đó, tiếng xe thiết giáp lại ì ì vọng tới. Chưa đầy 5 phút sau, một chiếc xe AM xuất hiện và dừng ngay giữa bốn chiếc GMC, các xe chỉ cách nhau khoảng 10 đến 15 mét. Quân địch đứng tập trung quanh xe, tên chỉ huy đứng trên xe AM, hướng mắt về phía quân ta rồi lớn tiếng quát: “Ou Ca Việt Minh?” (Việt Minh đâu?). Không ai có thể ngờ rằng ngay sau câu hỏi ấy, giữa trận địa lại vang lên một lời đáp đanh thép: “Việt Minh đây!”. Cùng với tiếng hô là tiếng bom nổ rung chuyển cả đất trời. Ngô Mây đã ôm quả bom lao thẳng vào xe bọc thép, chấp nhận hy sinh để mở đường cho đồng đội. Hành động ấy lập tức làm thay đổi cục diện trận đánh. Chớp lấy thời cơ, bộ đội ta đồng loạt xông lên. Quân địch rơi vào hỗn loạn, tháo chạy về phía bên kia đường, còn trận địa nhanh chóng nằm trong tay quân ta.

Trận đánh ở cầu Suối Vối năm ấy không phải một chiến dịch lớn, nhưng hành động của Ngô Mây đã trở thành biểu tượng đẹp về lòng quả cảm của tuổi trẻ Việt Nam trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp. Người chiến sĩ ấy đã dùng chính tuổi xuân và mạng sống của mình để tạo cơ hội cho đồng đội giành thắng lợi. Hình ảnh Ngô Mây ôm bom lao vào xe thiết giáp của địch vì thế không chỉ được lưu giữ trong ký ức của những người từng chiến đấu bên ông mà còn trở thành một phần của truyền thống bất khuất của Quân đội nhân dân Việt Nam. Thiếu tướng Đoàn Y Thanh vẫn nhớ mãi: “Sau đó đơn vị chúng tôi được Đại tướng Võ Nguyên Giáp gửi thư khen và đó là niềm vinh dự chúng tôi vẫn thường nhắc cho đến hôm nay”.