Tiếng còi tàu và Đêm phá lộ bên chân đèo

Vào những năm kháng chiến chống Mỹ, Quốc lộ 1A đoạn chạy qua xã Vạn Hưng là tuyến đường huyết mạch địch dùng để chuyển quân, vũ khí từ Quy Nhơn, Tuy Hòa vào Nha Trang và ngược lại. Nhiệm vụ của lực lượng du kích Vạn Hưng lúc bấy giờ là phải liên tục làm tê liệt tuyến đường này bằng mọi giá. Ông Sáu Bình, khi đó là Đội trưởng đội du kích mật xã Vạn Hưng, nhớ lại mùa khô năm 1968. Nhận được tin tình báo có một đoàn xe quân sự lớn của địch sắp đi qua, cả đội du kích phối hợp với bộ đội địa phương tổ chức một trận phục kích phá lộ ngay trong đêm.
Dưới sự che chở của màn đêm và những bụi xương rồng ven biển, các chiến sĩ và người dân Vạn Hưng — từ những bà mẹ tóc bạc đến các cô gái tuổi đôi mươi — lặng lẽ dùng cuốc, xẻng, xà beng đào bới mặt đường nhựa. Họ tạo thành những hố sâu hòng chặn đường xe cơ giới của địch. "Lúc đó tiếng máy bay trinh sát (OV-10) gầm rú trên đầu, pháo từ các đồn lân cận bắn cầm chừng để uy hiếp. Nhưng không ai sợ cả. Người này mệt thì người khác vào thay, tay rướm máu vẫn gồng sức đào." — Ông Sáu kể lại. Gần nửa đêm, bỗng có tiếng còi tàu hỏa rúc lên từ phía ga Hòa Huỳnh. Địch bất ngờ tăng cường một đoàn tàu chở lính áp sát để giải tỏa áp lực cho quốc lộ. Trận chiến nổ ra súng nổ vang trời. Đội du kích Vạn Hưng vừa phải gồng mình chịu trận pháo kích, vừa dùng súng trường, lựu đạn đánh trả để bảo vệ lực lượng phá lộ rút lui an toàn vào triền núi Hòn Hèo. Tuyến đường bị ách tắc suốt hai ngày đêm sau đó. Đổi lại chiến công ấy, rạng sáng hôm sau, người dân Vạn Hưng gạt nước mắt tiễn đưa ba người con ưu tú của quê hương đã ngã xuống ngay bên rìa quốc lộ. Họ đã nằm lại khi tuổi đời còn rất trẻ, máu của họ hòa vào đất đá, giữ vững mạch máu giao thông cho cách mạng.