Tiếng cồng giữa đại ngàn lửa đạn
Câu chuyện kể về một thanh niên người Ê Đê tại Đắk Lắk đã dùng chính âm thanh cồng chiêng – biểu tượng văn hóa dân tộc – để làm tín hiệu liên lạc cho bộ đội trong những năm kháng chiến chống Mỹ.
Những năm đầu thập niên 1970, khi chiến tranh lan rộng trên vùng đất Tây Nguyên, buôn làng của Y Bih Alêo nằm sâu trong rừng già trở thành nơi che chở cho bộ đội ta.
Y Bih khi đó mới 18 tuổi, thông thạo từng con suối, lối mòn trong rừng. Anh được giao nhiệm vụ dẫn đường và làm liên lạc giữa các đơn vị. Nhưng trong những ngày địch càn quét gắt gao, việc dùng tín hiệu thông thường trở nên nguy hiểm.
Một lần, khi đơn vị cần báo hiệu khẩn cấp để rút khỏi vòng vây, Y Bih đã nghĩ ra cách dùng tiếng cồng chiêng – âm thanh quen thuộc của buôn làng. Anh quy ước mỗi nhịp chiêng mang một ý nghĩa: nhịp nhanh là báo động, nhịp chậm là an toàn, nhịp dồn dập là có địch.
Đêm hôm đó, giữa đại ngàn im lặng, tiếng chiêng bất ngờ vang lên trầm hùng. Địch không hề nghi ngờ vì tưởng là sinh hoạt bình thường của người dân tộc. Nhưng với bộ đội, đó là tín hiệu quý giá để kịp thời rút lui an toàn.
Sau nhiều lần như vậy, tiếng cồng chiêng không chỉ là âm nhạc mà còn trở thành “mật mã sống” giữa chiến tranh. Y Bih luôn nói:
“Chiêng của buôn làng không chỉ để vui hội, mà còn để giữ đất, giữ người.”
Sau ngày giải phóng, anh trở về buôn, tiếp tục giữ gìn văn hóa cồng chiêng và kể lại cho con cháu nghe về những ngày tháng hào hùng ấy.
