Tiếng cồng giữa rừng Kbang
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, vùng đất Kbang – Gia Lai là nơi che chở cho cán bộ, bộ đội hoạt động cách mạng. Giữa đại ngàn Tây Nguyên, tiếng cồng chiêng không chỉ vang lên trong lễ hội mà còn trở thành tín hiệu bí mật báo tin, bảo vệ buôn làng và góp phần giữ gìn ngọn lửa cách mạng.
Bà Đinh Thị H’Briu năm nay đã ngoài tám mươi tuổi, nhưng mỗi khi nhắc về những năm tháng chiến tranh, đôi mắt bà vẫn ánh lên niềm xúc động. Bà kể rằng ngày ấy, cả vùng Kbang chìm trong khói lửa. Máy bay địch thường xuyên quần thảo trên núi rừng, nhiều buôn làng bị đốt phá, cuộc sống của người dân vô cùng gian khổ.
Thế nhưng giữa khó khăn ấy, đồng bào Ba Na ở làng Stơr vẫn một lòng theo cách mạng. Người lớn vào rừng giấu lương thực, thanh niên làm du kích, còn phụ nữ thì thay nhau nuôi giấu cán bộ.
Theo lời bà H’Briu, thời điểm nguy hiểm nhất là khi địch mở các cuộc càn quét lớn vào khu vực Kbang. Để báo động cho dân làng và bộ đội kịp thời ẩn náu, già làng đã nghĩ ra cách dùng tiếng cồng chiêng làm tín hiệu bí mật.
Nếu đánh ba hồi dài, nghĩa là máy bay địch đang tới. Nếu tiếng chiêng vang dồn dập giữa đêm khuya, đó là tín hiệu báo quân càn. Chỉ cần nghe âm thanh quen thuộc vang lên từ đầu làng, mọi người lập tức hiểu ý và nhanh chóng di chuyển vào rừng sâu.
Có những đêm mưa rừng lạnh buốt, cả làng phải ôm con nhỏ băng qua suối để tránh địch. Bộ đội và dân làng chia nhau từng nắm cơm, từng ống nước. Dù thiếu thốn đủ bề, không ai than vãn hay bỏ cuộc.
Bà H’Briu nhớ nhất một lần cán bộ cách mạng bị thương nặng sau trận càn. Địch lùng sục rất gắt gao, nhưng dân làng vẫn bí mật đưa người chiến sĩ về giấu dưới sàn nhà rông. Ban ngày mọi người sinh hoạt bình thường để qua mắt địch, đêm đến mới thay nhau chăm sóc, giấu thuốc men và tiếp tế thức ăn.
“Ngày ấy ai cũng sợ chứ,” bà nói chậm rãi, “nhưng sợ nhất không phải bom đạn, mà là mất làng, mất nước.”
Sau ngày đất nước thống nhất, tiếng cồng chiêng ở Kbang lại vang lên giữa những mùa lễ hội yên bình. Nhưng với người dân nơi đây, mỗi âm thanh của cồng chiêng vẫn gợi nhớ về một thời hoa lửa – thời mà cả buôn làng đã cùng nhau giữ đất, giữ rừng và giữ niềm tin vào ngày chiến thắng.
Câu chuyện về tiếng cồng giữa rừng Kbang hôm nay không chỉ là ký ức chiến tranh, mà còn là minh chứng cho tinh thần bất khuất, nghĩa tình và lòng yêu nước son sắt của đồng bào các dân tộc Gia Lai trong những năm tháng hào hùng của dân tộc.
