"TIẾNG CƯỜI TRÊN ĐỒI ĐỒNG THỊ"

Mùa hè năm 1972, tại chiến trường Quảng Trị diễn ra vô cùng ác liệt. Lúc này, đồng chí Phan Văn Quý (khi đó mới 21 tuổi) là chiến sĩ trinh sát thuộc Đại đội 1, Tiểu đoàn 1, Mặt trận Quảng Trị. Ông được giao nhiệm vụ bò sát vào căn cứ địch ở đồi Đồng Thị để nắm tình hình quy luật hoạt động và sơ đồ bố phòng của chúng.

Sáng hôm đó, sau khi bò vào quá sâu trong phân khu của địch để vẽ bản đồ, sương mù dày đặc bỗng dưng tan biến sớm hơn dự tính. Ánh nắng lên nhanh khiến địa hình trống trải, ông Phan Văn Quý bị kẹt lại giữa trung tâm đóng quân của một tiểu đoàn lính thủy đánh bộ Mỹ - Ngụy. Tiếng giày đinh, tiếng xì xào bàn tán của lính địch vang lên ngay sát bên cạnh. Khoảng cách giữa ông và toán lính gác gần nhất chỉ chưa đầy 5 mét.

Trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, nếu nổ súng, ông chắc chắn sẽ hy sinh và tài liệu trinh sát sẽ rơi vào tay giặc. Nếu nằm im, lính càn quét qua cũng sẽ phát hiện. Bất ngờ, ông Quý quyết định đứng thẳng dậy trong bộ quần áo lính giải phóng nhưng... nở một nụ cười thật tươi, thản nhiên bước đi như một người đang đi dạo trong căn cứ của chính mình.

Thấy một người lạ mặt xuất hiện với thái độ vô cùng tự tin và nụ cười rạng rỡ, toán lính địch ngỡ ngàng. Sự bình tĩnh đến kỳ lạ của người chiến sĩ trẻ khiến quân địch bị hoang mang tâm lý. Chúng nghĩ rằng đây có thể là một mật báo viên cao cấp, hoặc doanh trại đang bị bao vây bởi một lực lượng lớn nên người này mới "ngạo nghễ" như vậy. Sự do dự của kẻ địch kéo dài trong vài phút — và đó là khoảng thời gian vàng.

Tận dụng khoảnh khắc quân địch đang ngơ ngác nhìn nhau và xì xào hỏi: "Ai thế nhỉ?", ông Phan Văn Quý nhanh chân bước nhanh qua dãy hàng rào kẽm gai bên sườn đồi, rồi bất ngờ lao mình xuống một rãnh cạn, nhanh chóng bò khuất vào bụi rậm hướng về phía rừng già. Khi quân địch hoàn hồn và xả súng bắn theo thì ông đã nằm an toàn trong khu vực kiểm soát của quân ta.

Bản đồ trinh sát đồi Đồng Thị sau đó đã được ông bàn giao nguyên vẹn cho chỉ huy, góp công lớn vào trận đánh tiêu diệt cứ điểm này ít ngày sau đó. Nụ cười và sự gan dạ của người chiến sĩ năm 21 tuổi ấy đã trở thành một giai thoại đẹp về tinh thần "băng qua cái chết" của thế hệ thanh niên thời hoa lửa.