Tiếng đàn bên mâm pháo
Câu chuyện khắc họa sự đối lập dữ dội giữa tiếng bom đạn khốc liệt và tiếng đàn sáo lạc quan của những người lính trẻ tuổi đôi mươi. Trong đó, ký ức về trận đánh bảo vệ bầu trời Thái Nguyên năm 1972 và sự hy sinh của người đồng đội thân thiết đã trở thành vết sẹo rực rỡ trong tim người ở lại.
Vào những năm 1965 – 1972, Khu Gang thép Thái Nguyên là một trong những mục tiêu đánh phá trọng điểm của không quân Mỹ ở miền Bắc. Để bảo vệ dòng thép Tổ quốc, những chiến sĩ pháo cao xạ của Trung đoàn 210 phải căng mình trực chiến trên những mâm pháo nóng bỏng dưới cái nắng cháy da hay cái rét cắt thịt. Khi đó, chàng trai trẻ Nguyễn Tiến Thụ mới ngoài 19 tuổi, là pháo thủ số 1, nổi tiếng khắp đại đội không chỉ vì bắn giỏi mà còn vì biệt tài thổi sáo và chơi đàn guitar rất hay.
Bác Thụ kể lại, cuộc sống nơi trận địa ngày ấy ranh giới giữa cái sống và cái chết vô cùng mong manh. Có những ngày, còi báo động rú vang đến chục lần, máy bay Mỹ lao xuống như diều hâu, trút bom rải thảm. Thế nhưng, cứ sau mỗi trận pháo kích, khi khói bom vừa tan, người ta lại thấy người chiến sĩ trẻ ấy ôm cây đàn guitar gỗ đã sứt sẹo, ngồi ngay trên mâm pháo và cất tiếng hát. Đồng đội của ông, trong đó có người bạn thân nhất tên là dũng (pháo thủ số 2), lại hòa giọng. Tiếng đàn, tiếng hát lúc đó chính là liều thuốc tinh thần, giúp họ quên đi cái nóng hầm hập của nòng pháo và nỗi sợ hãi của chiến tranh.
Trận đánh định mệnh xảy ra vào một ngày cuối năm 1972, trong chiến dịch tập kích đường không bằng B-52 của Mỹ. Bầu trời Thái Nguyên bị xé toạc bởi hàng trăm vệt chớp và tiếng gầm rú của động cơ phản lực. Đại đội của ông Thụ nhận lệnh đánh vỗ mặt để bảo vệ nhà máy. Bom nổ bên trái, đạn vây bên phải, mâm pháo rung chuyển dữ dội. Trong lúc ông Thụ đang tập trung cao độ vào kính ngắm thì một loạt bom bi nổ loang lổ ngay sát trận địa.
Một mảnh bom găm thẳng vào ngực Dũng. Trước khi ngã xuống, Dũng vẫn dùng hết sức lực cuối cùng giữ chặt tay quay hướng pháo và thào thào: "Sắp hạ được nó rồi Chúc... à Thụ ơi, bắn đi...". Trận đánh kết thúc, đơn vị bắn rơi được máy bay địch, nhưng Dũng đã mãi mãi nằm lại bên chân bệ pháo, khi tuổi đời vừa tròn hai mươi, trên tay vẫn còn vương mùi thuốc súng.
Sau ngày hòa bình, bác Nguyễn Tiến Thụ trở về quê hương với chiếc balô sờn cũ và cây đàn guitar năm xưa. Mỗi năm đến ngày kỷ niệm, ông lại mang cây đàn ra, gảy lại những giai điệu của "thời hoa lửa". Đối với ông, tiếng đàn ấy không chỉ là âm nhạc, mà là lời hứa với người bạn thân đã ngã xuống: Sẽ sống tiếp cả phần đời của người đồng đội, sống một cuộc đời hòa bình thật ý nghĩa và rực rỡ.
