“Tiếng Đàn Trong Bệnh Xá”

Năm 1971, chiến trường Trị Thiên mưa bom liên tục. Những cánh rừng đầy hố pháo, còn các bệnh xá dã chiến luôn chật kín thương binh từ mặt trận chuyển về.

Hoàng Minh Đức khi ấy hai mươi bốn tuổi, là thành viên đội văn công chuyên đi biểu diễn phục vụ bộ đội. Đội của ông thường phải di chuyển ban đêm để tránh máy bay trinh sát.

Một chiều cuối mùa mưa, đơn vị nhận nhiệm vụ đến biểu diễn tại một bệnh xá dã chiến nằm sâu trong rừng.

Con đường đi trơn trượt, bùn ngập đến mắt cá chân. Cả đội phải che kín nhạc cụ bằng áo mưa cũ để tránh ướt.

Khi đến nơi, bệnh xá chỉ là vài căn lán lợp lá tạm bợ dưới tán cây lớn. Tiếng rên đau vang lên từ nhiều phía. Một số thương binh còn rất trẻ, băng trắng kín người.

Đêm ấy không có sân khấu, cũng chẳng có đèn điện. Mọi người quây quần quanh vài chiếc đèn dầu nhỏ đặt trên thùng gỗ.

Ông Đức ôm cây đàn ghi-ta đã sứt một góc vì mảnh bom, bắt đầu chơi những bài hát quen thuộc về quê hương và ngày hòa bình.

Ban đầu không ai nói gì. Nhiều thương binh chỉ lặng lẽ nằm nghe.

Rồi một người lính mất cánh tay trái khẽ hát theo.

Sau đó cả bệnh xá dần hòa giọng.

Tiếng hát yếu ớt vang lên giữa rừng đêm lạnh buốt nhưng đầy cảm xúc. Có người vừa hát vừa lau nước mắt khi nhớ về gia đình ngoài Bắc.

Giữa buổi biểu diễn, pháo từ xa bất ngờ dội về làm mặt đất rung lên từng chập. Đèn dầu chao đảo, lá rừng rơi lả tả xuống mái lán.

Nhưng không ai rời đi.

Ông Đức tiếp tục gảy đàn.

Ông kể rằng khoảnh khắc ấy ông hiểu âm nhạc trong chiến tranh không phải để giải trí, mà để giúp con người giữ vững tinh thần giữa ranh giới sống và chết.

Kết thúc buổi tối, một thương binh trẻ gọi ông lại rồi đưa cho ông chiếc huy hiệu đã sờn màu.

Người lính nói nhỏ:

— “Nếu mai tôi không qua khỏi, anh giữ giúp làm kỷ niệm.”

May mắn sau đó người lính ấy đã hồi phục.

Nhiều năm sau chiến tranh, ông Đức vẫn còn giữ cây đàn cũ và chiếc huy hiệu nhỏ ấy. Với ông, đó là ký ức về những con người đã dùng tiếng hát để vượt qua những ngày tháng khốc liệt nhất của cuộc đời.