“Tiếng đàn trong hầm pháo”
Câu chuyện kể về một người lính pháo binh đã dùng tiếng đàn guitar giữa chiến trường để xoa dịu tinh thần đồng đội trong những giờ phút căng thẳng nhất của chiến tranh.
Năm 1973, tại một trận địa pháo ở khu vực Quảng Trị, đơn vị của Phạm Văn Khải phải bám trụ nhiều ngày dưới hầm đất sâu để tránh pháo kích dữ dội từ đối phương.
Ban ngày là tiếng pháo nổ, ban đêm là sự im lặng căng thẳng đến nghẹt thở. Nhiều chiến sĩ trẻ dần trở nên mệt mỏi, có người gần như không nói chuyện suốt nhiều ngày.
Khải khi đó là một chiến sĩ pháo binh, đồng thời biết chơi guitar. Trong một lần hiếm hoi yên tiếng súng, anh lấy cây đàn cũ kỹ đã nứt cần, được gửi từ hậu phương, ra khỏi ba lô.
Anh bắt đầu gảy những nốt đầu tiên, rất khẽ. Ban đầu chỉ có vài người nghe, nhưng sau đó cả hầm pháo im lặng để lắng nghe. Bài hát không rõ lời chiến tranh, chỉ là những giai điệu mộc mạc về quê hương, đồng ruộng, và mẹ già.
Có người lính trẻ đã khóc khi nghe tiếng đàn, vì nhớ nhà. Có người khác siết chặt tay súng hơn, như để lấy lại tinh thần.
Một đồng đội của Khải từng nói:
“Không phải lúc nào súng đạn cũng giữ được con người. Có khi chính tiếng đàn mới giữ họ lại.”
Sau này, cây đàn ấy bị hư hỏng nặng trong một trận pháo kích, nhưng ký ức về những đêm tiếng đàn vang lên trong hầm đất vẫn được cả đơn vị nhắc lại như một phần ký ức không thể quên.
