Tiếng gà gáy bên bờ sông Thạch Hãn
Giữa những ngày khói lửa ác liệt bên bờ sông Thạch Hãn, tiếng gà gáy từ một xóm nhỏ ven sông đã trở thành âm thanh quen thuộc, tiếp thêm niềm tin và nghị lực cho những người lính. Đối với ông Võ Thành Nam, đó là ký ức bình dị nhưng thiêng liêng của một thời tuổi trẻ sống giữa chiến tranh.
Mùa thu năm 1972, đơn vị của ông Võ Thành Nam nhận nhiệm vụ bám trụ tại một khu vực ven sông Thạch Hãn. Những trận pháo kích diễn ra gần như mỗi ngày. Ban ngày chiến đấu, ban đêm vận chuyển thương binh, tiếp tế đạn dược. Cuộc sống của người lính luôn căng thẳng và thiếu thốn.
Cách nơi đóng quân chừng vài trăm mét là một xóm nhỏ chỉ còn vài nóc nhà. Phần lớn người dân đã sơ tán, nhưng gia đình bà cụ Nguyễn Thị Mão vẫn ở lại để chăm sóc mảnh vườn và nuôi mấy con gà.
Điều đặc biệt là cứ vào khoảng bốn giờ sáng, tiếng gà gáy lại vang lên giữa không gian yên tĩnh trước bình minh. Dần dần, âm thanh ấy trở thành “chiếc đồng hồ báo thức” quen thuộc của cả đơn vị.
Trong trung đội có chiến sĩ trẻ Lê Quang Hùng, quê ở Quảng Nam. Mỗi lần nghe tiếng gà gáy, anh lại cười:
– Gà nhà bà cụ Mão gáy rồi, anh em chuẩn bị thay ca thôi!
Có lần, sau nhiều ngày chiến đấu liên tục, cả đơn vị mệt mỏi, ai cũng nhớ nhà da diết. Đúng lúc ấy, tiếng gà lại vang lên từ phía xóm nhỏ. Hùng lặng người một lúc rồi nói:
– Nghe tiếng gà, tôi nhớ quê mình quá. Chỉ mong chiến tranh sớm kết thúc để được về nghe tiếng gà gáy nơi sân nhà.
Một buổi chiều, địch pháo kích dữ dội vào khu vực ven sông. Sau khi tiếng pháo ngừng, ông Nam cùng đồng đội chạy sang kiểm tra xóm nhỏ. May mắn, bà cụ Mão vẫn an toàn, nhưng chuồng gà đã bị đổ sập. Anh em trong đơn vị liền cùng nhau dựng lại mái chuồng, nhặt từng tấm ván, gom từng viên ngói còn nguyên vẹn.
Bà cụ xúc động nói:
– Các con còn trẻ mà phải xa nhà đi đánh giặc. Mấy con gà này chẳng đáng gì, nhưng tiếng gáy của chúng chắc cũng làm các con đỡ nhớ quê.
Những ngày sau đó, tiếng gà vẫn đều đặn vang lên mỗi sáng. Đối với những người lính nơi trận tuyến, đó không chỉ là âm thanh quen thuộc, mà còn là dấu hiệu của sự sống, của những điều bình yên mà họ đang chiến đấu để gìn giữ.
Nhiều năm sau, mỗi lần nhắc lại chiến trường Quảng Trị, ông Võ Thành Nam vẫn xúc động:
“Người ta thường nhớ đến tiếng súng, tiếng bom của chiến tranh. Còn tôi, điều đọng lại sâu nhất lại là tiếng gà gáy bên bờ sông Thạch Hãn. Chính những âm thanh bình dị ấy đã giúp chúng tôi thêm yêu cuộc sống và vững tin vào ngày hòa bình.”
