Tiếng Gọi Của Lửa Và Hoa

Những năm đầu thập niên 1970, Hà Nội tuy phập phồng trong bom đạn nhưng vẫn vẹn nguyên vẻ lãng mạn của một thành phố tri thức. Nguyễn Văn Thạc khi ấy là một chàng trai 19 tuổi, thông minh, tài hoa, và là niềm tự hào của khoa Ngữ văn, Trường Đại học Tổng hợp. Anh có một tâm hồn nhạy cảm của một nhà thơ, một tương lai ngời sáng phía trước và một tình yêu trong sáng, giấu kín qua những lá thư tay gửi cho cô bạn học Như Anh.

Nhưng năm 1971, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn gay gắt nhất, tiếng loa phóng thanh trên khắp các ngả đường Hà Nội vang lên lời kêu gọi gọi tổng động viên.

"Khi Tổ quốc cần, họ biết sống xa nhau..."

Không một chút do dự, Thạc xếp lại những trang giáo án, đóng lại cuốn sổ tay thơ còn dang dở. Anh cùng hàng ngàn sinh viên thủ đô tình nguyện xếp bút nghiên, khoác lên mình màu áo xanh người lính để đi vào nơi bom lửa.

Hành Quân Vào Tọa Độ Chết

Mùa hè năm 1972, địa danh Quảng Trị trở thành một "chảo lửa" đúng nghĩa. Nguyễn Văn Thạc cùng đồng đội hành quân bộ dọc theo dãy Trường Sơn vào Nam. Trong chiếc ba lô cóc nặng trĩu trên vai, ngoài quân trang, anh luôn mang theo một cuốn sổ nhỏ — nơi anh ghi lại những dòng nhật ký đầy nhiệt huyết, yêu đời nhưng cũng sẵn sàng tâm thế hy sinh.

Đêm Quảng Trị, trời đất rung chuyển bởi bom tọa độ và pháo bầy. Thành cổ Quảng Trị lúc bấy giờ như một cối xay thịt khổng lồ. Những người lính trẻ tuổi mười chín đôi mươi, vốn chỉ quen với giảng đường và hương hoa sữa Hà Nội, nay phải đối mặt với thực tế khốc liệt: máu rơi, thịt nát, và ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ mỏng như một sợi tóc.

Nhưng trong cái hang ổ của cái chết ấy, tinh thần của Thạc và đồng đội lại sáng rực như hoa lửa. Anh viết trong nhật ký: “Mỗi người chỉ sống có một lần. Phải sống sao cho khỏi xót xa, ân hận vì những năm tháng đã sống hoài, sống phí...”

Khúc Tráng Ca Bất Tử

Ngày 30 tháng 7 năm 1972, tại một chốt chặn khốc liệt ở bờ sông Thạch Hãn, đơn vị của Nguyễn Văn Thạc bị pháo kích dữ dội của địch bao vây. Tiếng bộc phá nổ ngang tai, khói bom mịt mù phủ kín nền trời. Trong lúc băng mình qua làn đạn để cứu đồng đội bị thương, một mảnh pháo nghiệt ngã đã găm vào ngực anh.

Máu đỏ nhuộm ướt chiếc áo chiến sĩ. Thạc ngã xuống bên dòng sông Thạch Hãn khi chỉ còn vài tháng nữa là tròn 20 tuổi. Trước khi nhắm mắt, anh không hề khóc. Anh chỉ tiếc vì chưa kịp đi đến ngày chiến thắng cuối cùng, chưa kịp nhìn thấy đất nước trọn vẹn niềm vui. Anh gửi lại lời nhắn cho đồng đội, nhờ chuyển cuốn nhật ký về cho gia đình và người con gái anh yêu nơi hậu phương.