Tiếng hát át tiếng bom bên vách đá Biên Giới

Nhân chứng kể lại: Bà Lâm Thị Thanh (Cựu diễn viên Đoàn văn công xung kích Quân khu Việt Bắc, những năm kháng chiến chống Mỹ).Nhiều người nghĩ chiến trường chỉ có tiếng súng, tiếng bom và sự chết chóc. Nhưng với chúng tôi, những người nghệ sĩ mặc áo lính, chiến trường còn là nơi vang lên những tiếng hát trong trẻo và kiêu hãnh nhất. Nhiệm vụ của đoàn văn công xung kích chúng tôi là đem tiếng hát đến tận các mâm pháo, hầm chốt để động viên tinh thần chiến đấu của các chiến sĩ. Sân khấu của chúng tôi khi thì là vách hầm chữ A chật hẹp, khi lại là một khoảng đất bằng phẳng ngay bên mép hố bom.Đó là một đêm cuối năm 1971 tại một cao điểm pháo cao xạ ở Quảng Bình. Địch vừa dứt một trận oanh tạc bằng bom nổ chậm, khói độc và bụi đất còn chưa kịp tan bớt. Sân khấu đêm đó của tôi là một mâm pháo cao xạ 57mm còn nóng hổi mùi thuốc súng. Khán giả là hơn hai mươi chiến sĩ, mặt mũi ai cũng đen nhẻm, áo quần rách bươm, nhiều anh đầu còn quấn băng gạc trắng xóa vì mảnh bom găm trúng. Tôi bước lên, không có ánh đèn sân khấu hoa lệ, chỉ có ánh chớp từ loạt pháo sáng của địch lập lòe ở phía chân trời xa.Tôi bắt đầu hát bài "Tiếng ca gửi hòn đảo quê hương". Giọng tôi ngân vang giữa núi rừng đại ngàn, xóa tan đi cái tĩnh lặng đến rợn người của màn đêm chiến trận. Giữa chừng bài hát, một loạt pháo tầm xa từ tàu chiến địch ngoài khơi bắn vào, tiếng nổ chát chúa vang lên cách trận địa không xa, mặt đất rung chuyển dữ dội. Tôi hơi run, nhưng nhìn xuống, thấy các chiến sĩ vẫn ngồi im, ánh mắt rực sáng hướng về phía mình, tôi lại lấy hết can đảm, nâng cao tông giọng, hát to hơn, át cả tiếng pháo rền.Tiếng hát lúc ấy như một vũ khí vô hình, tiếp thêm sức mạnh cho cả người hát lẫn người nghe. Khi bài hát kết thúc, các anh chiến sĩ không vỗ tay vì sợ lộ trận địa, họ chỉ đồng loạt giơ những nắm đấm thép lên trời và cười rạng rỡ. Một anh tiểu đội trưởng chạy lên, nhét vào tay tôi một bông hoa rừng nhỏ màu trắng vừa hái vội nơi vách đá, thì thầm: "Cảm ơn em, tiếng hát của em làm bọn anh quên hết mệt mỏi, ngày mai tụi anh nhất định sẽ bắn rơi máy bay Mỹ". Cho đến tận bây giờ, đó vẫn là cát-xê quý giá nhất, thiêng liêng nhất trong cuộc đời làm nghệ thuật của tôi.