Tiếng hát giữa tọa độ lửa

Năm 1968, Ngã ba Đồng Lộc là một trong những điểm đánh phá ác liệt nhất của không quân Mỹ. Trần Thị Lan, khi ấy 19 tuổi, là thành viên của một tiểu đội thanh niên xung phong làm nhiệm vụ san lấp hố bom, dẫn đường cho xe qua.

Ban ngày, bom rơi dồn dập. Ban đêm, họ lại tranh thủ ra đường làm việc. Đất đá vùi lấp, khói bom còn chưa tan, các cô đã có mặt. Có hôm vừa lấp xong một hố bom, chưa kịp nghỉ thì loạt bom khác lại trút xuống.

Lan nhớ nhất là một buổi chiều tháng 7. Sau trận ném bom kéo dài, cả tiểu đội gần như kiệt sức. Không khí im lặng nặng nề, ai cũng mệt và sợ hãi. Bất chợt, một chị trong đội cất tiếng hát bài “Cô gái mở đường”. Giọng hát ban đầu run run, rồi dần vang lên rõ ràng, mạnh mẽ.

Lan kể:
“Tiếng hát lúc đó kỳ lạ lắm, như xua đi hết nỗi sợ. Chúng tôi nhìn nhau, rồi cùng hát theo. Hát để quên bom đạn, hát để có thêm dũng khí bước ra đường.”

Từ hôm đó, mỗi khi ra làm nhiệm vụ, các cô lại hát. Có khi vừa xúc đất vừa hát, có khi đứng giữa con đường vừa được san lấp, hát để báo hiệu cho xe biết đường đã thông. Tiếng hát vang lên giữa khói lửa, át cả tiếng máy bay gầm rú.

Một lần, khi đang hát và làm việc, máy bay địch quay lại ném bom. Cả tiểu đội phải lao xuống hầm trú ẩn. Khi bom vừa dứt, họ lại trèo lên, tiếp tục công việc, và tiếng hát lại vang lên như chưa từng gián đoạn.

Lan xúc động nhớ lại:
“Chúng tôi không có vũ khí, chỉ có cuốc, xẻng và tiếng hát. Nhưng chính những điều đó đã giúp chúng tôi đứng vững.”

Sau này, khi chiến tranh qua đi, mỗi lần nghe lại bài hát cũ, Lan vẫn rưng rưng. Bởi đó không chỉ là âm nhạc, mà là ký ức của một thời tuổi trẻ sống hết mình giữa lằn ranh sinh tử.