“Tiếng hát trong căn hầm bệnh xá”

Bà Nguyễn Thị Hạnh từng làm y tá tại một bệnh xá dã chiến trên tuyến Trường Sơn vào năm 1972. Bệnh xá chỉ là những căn hầm đào sâu dưới đất, mái phủ lá cây để tránh máy bay phát hiện. Những ngày cao điểm, thương binh được chuyển về liên tục, có lúc chật kín cả lối đi. Bà Hạnh kể rằng điều khó khăn nhất không chỉ là thiếu thuốc men, mà còn là tinh thần của những người bị thương nặng nằm giữa rừng sâu, xa gia đình hàng ngàn cây số. Trong số thương binh có một chiến sĩ trẻ tên Phạm Văn Lực, quê Nam Định. Dù bị thương ở chân, anh lúc nào cũng cố động viên mọi người. Mỗi tối khi tiếng bom tạm ngớt, Lực thường khe khẽ hát những bài hát quê hương. Ban đầu chỉ vài người nghe. Sau đó cả căn hầm bệnh xá cùng hát theo rất nhỏ để tránh lộ vị trí. Bà Hạnh nhớ nhất một đêm mưa rừng rất lớn. Nước tràn vào tận cửa hầm, thương binh nằm sát nhau dưới ánh đèn dầu yếu ớt. Giữa tiếng mưa và tiếng máy bay xa xa, giọng hát của Lực lại vang lên: “Ngày mai hòa bình… mình sẽ về quê…” Không ai nhớ chính xác bài hát hôm ấy là gì. Nhưng bà Hạnh nói rằng mọi người đã im lặng nghe như bám lấy một niềm hy vọng rất nhỏ giữa chiến tranh. Ít lâu sau, anh Lực được chuyển ra tuyến sau điều trị. Nhiều năm sau hòa bình, bà Hạnh không còn gặp lại anh nữa. Nhưng mỗi lần nhớ về bệnh xá Trường Sơn năm ấy, điều bà nhớ nhất vẫn là tiếng hát vang lên trong căn hầm tối — thứ âm thanh khiến những người lính tin rằng mình nhất định sẽ có ngày trở về.