Tiếng Hát Trong Đường Hầm Vịnh Mốc

Những năm cuối thập niên 1960, vùng Vĩnh Linh, Quảng Trị bị đánh phá dữ dội. Để tránh bom, hàng trăm người dân phải sống nhiều tháng dưới Địa đạo Vịnh Mốc — hệ thống đường hầm sâu dưới lòng đất.

Bà Nguyễn Thị Hòa khi ấy mới 14 tuổi. Gia đình bà cùng nhiều hộ khác ăn ở, sinh hoạt và trú ẩn hoàn toàn trong địa đạo.

Cuộc sống dưới lòng đất vô cùng thiếu thốn. Không khí ẩm thấp, ánh sáng chỉ từ những ngọn đèn dầu nhỏ. Trẻ con phải học chữ ngay trong hầm, còn người lớn thay nhau lên mặt đất sản xuất lúc đêm xuống.

Bà Hòa nhớ nhất là những buổi tối mất điện hoàn toàn sau các trận bom lớn. Trẻ nhỏ sợ hãi khóc rất nhiều. Khi ấy, một cô giáo trong hầm thường cất tiếng hát dân ca Quảng Trị để mọi người bình tĩnh lại.

Tiếng hát vang rất nhẹ trong đường hầm dài tối om, nhưng đủ để nhiều người bớt run sợ. Dần dần, mọi người hát theo. Có đêm cả đoạn hầm cùng hát dù bên trên bom vẫn nổ liên hồi.

Một lần bom đánh sập gần cửa địa đạo, đất đá rung chuyển mạnh khiến nhiều người tưởng hầm sẽ đổ. Trong bóng tối, tiếng hát lại vang lên trước tiên để trấn an trẻ nhỏ.

Nhiều năm sau hòa bình, khi trở lại thăm địa đạo, bà Hòa kể rằng mình vẫn nhớ cảm giác ngồi nép bên mẹ nghe tiếng hát vọng qua những vách đất lạnh.

Bà nói:

“Hồi đó tụi tôi sống dưới lòng đất, nhưng tiếng hát làm ai cũng tin cuộc sống phía trên rồi sẽ yên bình trở lại.”