TIẾNG KÈN GIỮA LÀNG BOM

Làng Nậm Pha nằm lọt thỏm giữa thung lũng, nơi con đường độc đạo nối hậu phương với tiền tuyến phải đi qua. Ngày chưa có chiến tranh, mỗi buổi chiều, tiếng khèn của người già lại vang lên bên bờ suối. Nhưng từ khi bom đạn kéo về, tiếng khèn ấy im bặt, nhường chỗ cho tiếng máy bay gầm rú xé nát bầu trời.

Ở đầu làng, tổ dân quân tự vệ thay nhau canh gác ngày đêm. Người chỉ huy là ông Lường, đã ngoài năm mươi tuổi, mái tóc điểm bạc nhưng dáng người vẫn rắn rỏi. Ông từng là bộ đội, nay về làng, tiếp tục cầm súng giữ từng mái nhà, thửa ruộng.

Cách làng không xa, đội Thanh niên xung phong số 12 đóng quân bên sườn núi, làm nhiệm vụ mở đường, tải đạn và dẫn bộ đội qua trọng điểm đánh phá. Trong đội có Hòa, cô gái dân tộc Thái mới tròn hai mươi, nước da ngăm, giọng nói trong veo. Hòa thường nói vui:
– Bom đạn thì dữ, nhưng đường mình không thông thì bộ đội sao đi được.

Bộ đội chủ lực đóng trên đồi cao phía Tây. Trung đội trưởng Nam là người ít nói, nhưng mỗi lần nhìn bản đồ, ánh mắt anh sáng lên đầy quyết tâm. Anh biết, nếu con đường qua Nậm Pha bị cắt, cả mũi tiến công sẽ gặp nguy hiểm.

Giữa những con người ấy còn có Thắng, cậu bé thiếu niên mới mười ba tuổi, con của một gia đình trong làng. Cha hy sinh ngoài mặt trận, mẹ mất vì bom, Thắng ở với bà ngoại. Cậu xin tham gia đội thiếu niên làm nhiệm vụ liên lạc, dẫn đường và cảnh giới máy bay. Người làng thương, bảo cậu còn nhỏ, nhưng Thắng lắc đầu:
– Cháu không cầm súng thì cháu chạy tin. Làng mình, đường mình, cháu thuộc hơn ai hết.

Một buổi trưa oi ả, khi đội Thanh niên xung phong đang san lại mặt đường, Thắng bỗng nghe tiếng động lạ từ phía đỉnh núi. Cậu trèo lên mỏm đá quen thuộc, nhìn về phía xa rồi tái mặt. Máy bay địch đang bay thấp, hướng thẳng về làng.

Không kịp chạy về báo, Thắng thổi mạnh chiếc kèn tre – tín hiệu báo động của dân quân. Tiếng kèn vang lên chói gắt giữa thung lũng. Ngay lập tức, dân quân tản ra, bộ đội vào vị trí chiến đấu, thanh niên xung phong lao nhanh vào hầm.

Bom trút xuống như mưa. Đất đá rung chuyển. Một quả bom rơi trúng đoạn đường vừa thông, chắn ngang lối bộ đội tiến quân. Hòa không kịp suy nghĩ, lao ra cùng đồng đội, vừa tránh mảnh bom vừa lấp hố. Nam từ đồi cao nhìn xuống, tim thắt lại, nhưng anh biết nếu chần chừ, cả đơn vị sẽ lỡ thời cơ.

Khi tiếng bom tạm ngớt, ông Lường dẫn tổ dân quân hỗ trợ. Giữa khói bụi mù mịt, Thắng lại xuất hiện, mặt lấm lem nhưng ánh mắt sáng rực:
– Cháu biết đường vòng! Theo cháu!

Cậu bé chạy trước, men theo lối mòn qua rừng tre, dẫn bộ đội vượt qua khu vực nguy hiểm. Bất ngờ, một tiếng nổ lớn vang lên. Thắng bị hất ngã. Khi mọi người chạy tới, cậu nằm yên, chiếc kèn tre vỡ làm đôi trong tay.

Bộ đội kịp thời vượt qua trọng điểm, chiến dịch giành thắng lợi. Nhưng làng Nậm Pha mất đi cậu thiếu niên nhỏ tuổi nhất, dũng cảm nhất.

Ngày chôn cất Thắng, không có vòng hoa, chỉ có chiếc kèn tre được buộc lại bằng sợi chỉ đỏ. Hòa đặt chiếc kèn lên nấm mộ nhỏ, nước mắt rơi lặng lẽ. Ông Lường đứng nghiêm, giơ tay chào theo nghi thức quân đội. Nam cúi đầu thật lâu.

Nhiều năm sau, khi đất nước hòa bình, con đường qua Nậm Pha được trải nhựa phẳng lì. Mỗi chiều, tiếng khèn lại vang lên bên bờ suối. Nhưng ở đầu làng, người ta dựng một tấm bia nhỏ, khắc dòng chữ giản dị:

“Nơi đây, thanh niên xung phong, bộ đội, dân quân và một thiếu niên anh hùng đã cùng giữ trọn con đường của Tổ quốc.”

Tiếng kèn tre năm ấy không còn vang nữa,
nhưng lòng yêu nước của những con người bình dị thì còn vang mãi giữa núi rừng.