Tiếng kẻng báo động, tiếng còi hú vang lên giữa đêm khuya đã trở thành quen thuộc trong cuộc sống của chị và đồng đội.

Những năm tháng chiến tranh ác liệt, ở những làng quê bình dị nơi hậu phương cũng là tiền tuyến, có một người phụ nữ sinh năm 1942 đã âm thầm góp sức mình vào cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc. Đó là đồng chí Lê Thị Mần, chiến sĩ Dân quân địa phương – lực lượng vừa sản xuất, vừa chiến đấu, bám đất, bám làng giữa mưa bom bão đạn.

Ngày tham gia dân quân, chị Mần còn rất trẻ, đôi bàn tay quen việc đồng áng nay cầm thêm súng trường, cuốc xẻng và cả cáng thương. Ban ngày chị cùng bà con ra đồng, đắp đê, giữ làng; ban đêm thay phiên trực gác, canh phòng, báo động máy bay, dẫn dân xuống hầm trú ẩn. Tiếng kẻng báo động, tiếng còi hú vang lên giữa đêm khuya đã trở thành quen thuộc trong cuộc sống của chị và đồng đội.

Có những trận máy bay địch ném bom bất ngờ, làng xóm rung chuyển, nhà cửa đổ nát. Giữa khói bụi mù mịt, chị Mần không quản hiểm nguy, cùng tổ dân quân lao ra cứu người bị thương, dập lửa, đưa trẻ em và người già đến nơi an toàn. Có lần, mảnh bom sượt qua mái tóc, chị chỉ kịp cúi người né tránh rồi tiếp tục công việc, bởi trong tiếng kêu khóc hỗn loạn, không cho phép ai được chần chừ.

Không chỉ kiên cường trong chiến đấu, chị Mần còn là chỗ dựa tinh thần của xóm làng. Chị chia sẻ từng bát gạo, từng nắm khoai, động viên bà con giữ vững niềm tin, không rời bỏ quê hương. Với chị, giữ được làng, giữ được đất, cũng chính là góp phần giữ nước.

Những lúc yên tiếng bom hiếm hoi, chị lại trở về với công việc đời thường: vá áo cho đồng đội, chăm sóc thương binh nhẹ, ru con nhỏ của những gia đình sơ tán. Sự dịu dàng của người phụ nữ hòa quyện với ý chí kiên cường đã làm nên vẻ đẹp rất riêng của người nữ dân quân thời chiến.

Chiến tranh lùi xa, một thời hoa lửa của lực lượng Dân quân địa phương đã trở thành ký ức lịch sử. Nhưng hình ảnh người nữ dân quân Lê Thị Mần, sinh năm 1942, vẫn còn sống mãi trong lòng bà con quê nhà: bình dị, gan góc và giàu tình người.