“Tiếng Kẻng Giữa Đêm”

Năm 1967, làng chài nơi ông Phạm Đức Lợi sinh sống thường xuyên trở thành mục tiêu đánh phá vì gần tuyến vận chuyển hàng hóa ra tiền tuyến. Khi ấy ông mới mười tám tuổi, vừa tham gia đội dân quân tự vệ được vài tháng.

Những ngày đó, người dân quen với cảnh ban ngày lao động, ban đêm đào hầm trú ẩn. Trẻ con đi học cũng phải mang theo nón rơm và túi cứu thương nhỏ.

Đêm ấy trời rét cắt da. Gió biển thổi mạnh làm những mái tranh rung lên lật phật. Khoảng hơn mười một giờ khuya, tiếng kẻng báo động bất ngờ vang lên dồn dập từ đầu đình làng:

— “Máy bay! Máy bay tới!”

Cả làng choàng tỉnh. Ánh đèn vụt tắt khắp nơi. Người già bế trẻ nhỏ chạy về phía hầm trú ẩn.

Ông Lợi cùng tổ dân quân lao ra trận địa pháo ở bãi cát ven biển. Tay ai cũng run vì lạnh nhưng không một người bỏ vị trí.

Chỉ vài phút sau, bầu trời rực sáng bởi pháo sáng từ máy bay. Tiếng bom bắt đầu dội xuống vùng cửa biển. Mặt đất rung chuyển dữ dội. Cát bụi bay mù mịt.

Giữa lúc hỗn loạn, ông Lợi nghe tiếng trẻ con khóc thất thanh phía cuối xóm. Một căn nhà tranh bị bom làm sập một góc, bên trong còn hai đứa nhỏ mắc kẹt.

Không kịp suy nghĩ nhiều, ông cùng một người bạn lao tới. Mái nhà đang cháy âm ỉ, tre nứa đổ ngổn ngang. Hai người dùng tay kéo từng thanh gỗ nóng bỏng để mở lối.

Khi cứu được hai đứa bé ra ngoài, một đợt sóng xung kích khác ập đến khiến tất cả ngã nhào xuống cát.

Đứa bé gái ôm chặt cổ ông Lợi, vừa khóc vừa nói:

— “Con tưởng không còn gặp mẹ nữa…”

Sau trận bom, cả làng gần như thức trắng đêm để cứu người và dập lửa. Nhiều căn nhà bị phá hỏng, nhưng điều khiến ông Lợi nhớ mãi là cảnh người dân chia nhau từng nắm cơm, từng chiếc áo trong cái lạnh buốt của đêm đông.

Nhiều năm sau, mỗi khi nghe tiếng kim loại vang lớn giữa đêm, ông vẫn nhớ đến tiếng kẻng báo động năm ấy — âm thanh của chiến tranh, của hiểm nguy, nhưng cũng là âm thanh đã gắn kết cả một ngôi làng trong những ngày khốc liệt nhất.