Bài viết

Tiếng máy in dưới tầng đá sập

Kịch bản độc đáo về mặt trận văn hóa, tư tưởng giữa lòng chiến trường. Câu chuyện kể về sự dũng cảm của những người thợ in báo trong hang đá, vượt qua sự thiếu thốn và bụi bom để xuất bản những tờ báo chiến trường nóng hổi, mang niềm tin chiến thắng đến tận tay những người lính nơi tiền duyên.

Lâm Đồng24/05/2026Ban Biên tập tổng hợp2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Giữa chiến trường khốc liệt, tờ báo mặt trận là món ăn tinh thần vô giá, là sợi dây kết nối chiến sĩ với hậu phương. Để có được tờ báo cỡ nhỏ khổ $A4$ trao tay chiến sĩ ngay tại chiến hào, một đội ngũ những người thợ in mang quân hàm đã phải làm việc quên mình trong những "nhà in" dã chiến ẩn sâu trong lòng hang đá ở vùng rừng núi miền Tây Quảng Trị. Bác Lê Quốc Khánh ngày ấy là một thanh niên Hà Nội xung phong vào Nam, phụ trách khâu sắp chữ chì và vận hành chiếc máy in typo quay tay thô sơ.

Cuộc sống trong hang đá chật hẹp, ngột ngạt bởi mùi mực in pha dầu và khói đèn bão. Đáng sợ nhất là bụi đá và chấn động từ những trận bom tọa độ phía trên. Chỉ cần một trận pháo kích, trần hang rung chuyển là các khay chữ chì hàng vạn con chữ bé tí xíu sẽ bị đảo lộn, bao nhiêu công sức sắp xếp coi như đổ sông đổ biển.

Vào chiến dịch mùa hè năm 1972, nhà in nhận lệnh phải xuất bản một số báo đặc biệt để kịp thời tuyên truyền chiến thắng vang dội của quân ta tại cao điểm Động Toàn. Đêm đó, khi bác Khánh đang cặm cụi quay tay máy in dưới ánh đèn dầu tù mù thì một quả bom hạng nặng rơi ngay đỉnh núi phía trên hang. Sức ép kinh hoàng làm sập một góc cửa hang, một tảng đá lớn đổ ập xuống, đè nát một phần chiếc máy in và hất văng bác Khánh vào vách đá.

Khi tỉnh dậy giữa màn khói bụi mịt mù, tai ông ù đặc, đầu chảy máu. Nhưng việc đầu tiên ông nghĩ đến không phải là vết thương, mà là đống bản thảo và khay chữ chì. Ông bò dậy trong bóng tối, dùng đôi tay rướm máu bới tìm từng con chữ chì bị vùi dưới đất cát. May mắn thay, trục quay của máy in vẫn còn hoạt động được bằng tay.

Bất chấp những trận pháo sau đó liên tục dội xuống, bác Khánh cùng các đồng chí của mình nép vào vách hang còn vững chãi, người thắp đuốc, người bôi mực thủ công, người ra sức quay chiếc tay công dã chiến.

Đến 4 giờ sáng, tờ báo ráo mực đầu tiên đã ra đời, mang dòng tít lớn đỏ rực: "Quân ta hoàn toàn làm chủ cao điểm!". Sáng hôm sau, những tờ báo còn thơm mùi mực và vương cả bụi đá Trường Sơn đã được các chiến sĩ giao liên mang ra tận trận địa, truyền tay nhau dưới những chiến hào chứa đầy bùn đất, tiếp thêm ý chí chiến đấu ngoan cường cho những người lính giữ đất.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
Tiếng máy in dưới tầng đá sập | Câu chuyện thời hoa lửa