Tiếng Mõ Tre Trong Rừng Đêm
Giữa những cánh rừng tối đen của Trường Sơn năm 1967, tiếng mõ tre của một người giao liên trẻ từng là tín hiệu dẫn đường an toàn cho bộ đội hành quân. Sau một đêm vượt trọng điểm, chiếc mõ còn treo trên cành cây, nhưng người gõ nó thì mãi mãi không trở lại.
Năm 1967, tuyến hành lang Trường Sơn vẫn còn là những con đường mòn nhỏ len giữa rừng già. Bộ đội hành quân chủ yếu vào ban đêm để tránh máy bay trinh sát. Ông Võ Ngọc Hải khi ấy là giao liên dẫn đường cho các đơn vị vượt qua những khu vực nguy hiểm. Trong tổ của ông có chiến sĩ trẻ tên Lưu Văn Đạt, quê ở Quảng Bình. Đạt vốn là con trai của một người làm nghề chẻ tre đan rổ. Trước ngày nhập ngũ, cha anh tự tay làm cho con một chiếc mõ tre nhỏ để xua thú rừng khi đi đêm. Về sau, chiếc mõ ấy trở thành vật báo hiệu quen thuộc của tổ giao liên. Trong rừng tối mịt, mỗi tiếng “cốc… cốc…” vang lên nghĩa là đường phía trước an toàn. Nếu gõ ba tiếng liên tiếp, cả đoàn phải dừng lại ngay vì có dấu hiệu nguy hiểm. Ông Hải kể rằng Đạt gõ mõ rất khẽ, đủ để người phía sau nghe mà không lộ vị trí. Nhiều chiến sĩ hành quân lần đầu giữa Trường Sơn nghe tiếng mõ tre ấy liền thấy yên lòng hơn giữa bóng tối và tiếng thú rừng. Đạt hay cười: — “Cứ nghe tiếng mõ là biết chưa lạc đường.” Một đêm cuối mùa mưa, tổ giao liên dẫn một đoàn thương binh vượt qua trọng điểm thường bị phục kích gần con suối cạn. Trời tối đen như mực, mưa phùn phủ kín lối đi. Cả đoàn lặng lẽ bám theo tiếng mõ tre phía trước. Khi gần tới bìa rừng, Đạt bất ngờ phát hiện ánh đèn thuốc lá lập lòe bên sườn dốc — dấu hiệu có địch phục kích. Anh lập tức gõ liên tiếp ba tiếng mõ báo dừng. Cả đoàn vừa kịp nằm xuống thì loạt đạn quét ngang con đường mòn. Giữa lúc hỗn loạn, Đạt chạy vòng sang hướng khác, vừa gõ mõ vừa tạo tiếng động để đánh lạc hướng địch. Tiếng mõ tre vang lên mỗi lúc một xa trong màn đêm. Ông Hải muốn lao theo nhưng bị đồng đội giữ lại vì thương binh còn quá đông. Đêm ấy, nhờ tín hiệu của Đạt mà cả đoàn thoát được vòng phục kích. Nhưng đến sáng, khi quay lại tìm kiếm, mọi người chỉ thấy chiếc mõ tre treo lặng lẽ trên cành cây bên mép suối. Người giao liên trẻ đã không còn nữa. Ông Hải tháo chiếc mõ mang theo suốt quãng đường hành quân còn lại. Mỗi lần nghe tiếng tre va nhẹ trong gió, ông lại nhớ đến người đồng đội năm xưa. Sau hòa bình, ông tìm về Quảng Bình trao chiếc mõ cho cha của Đạt. Ông cụ vuốt lên lớp tre đã sẫm màu rồi lặng người rất lâu. Cuối cùng, ông chỉ nói khẽ: — “Nó vẫn còn dẫn đường cho người khác…” Nhiều năm trôi qua, tiếng mõ tre trong rừng đêm đã chìm vào quá khứ. Nhưng với những người từng đi qua thời hoa lửa, âm thanh mộc mạc ấy mãi là ký ức về một người lính trẻ đã dùng chính mạng sống mình để giữ cho đồng đội tìm được đường về.
