Tiếng Mõ Tre Trong Rừng Sâu

Mùa mưa năm 1968, tại một căn cứ kháng chiến nằm giữa rừng U Minh, cây cối rậm rạp đến mức ánh nắng ban ngày cũng khó xuyên xuống mặt đất. Những con đường mòn quanh căn cứ liên tục thay đổi để tránh sự theo dõi của đối phương.

Muốn bảo đảm an toàn, đơn vị phải có người báo động mỗi khi phát hiện dấu hiệu bất thường.

Nhưng còi kim loại quá vang.

Tiếng súng lại càng không thể dùng.

Sau nhiều lần thử nghiệm, mọi người quyết định sử dụng một chiếc mõ tre.

Người được giao giữ chiếc mõ ấy là chiến sĩ Nguyễn Văn Lợi, hai mươi ba tuổi, quê ở Cà Mau.

Trước khi tham gia lực lượng du kích, Lợi từng theo cha lên rừng lấy mật ong. Anh rất am hiểu âm thanh của núi rừng.

Anh biết tiếng chim nào là bình thường.

Tiếng cành cây nào là do gió.

Và tiếng động nào là dấu hiệu có người đang tiến đến.

Chiếc mõ được anh tự tay đục từ một khúc tre già.

Bên trong khoét rỗng vừa đủ để âm thanh vang nhưng không quá xa.

Lợi quy ước rất rõ.

Một tiếng gõ chậm báo đồng đội trở về.

Hai tiếng ngắn báo có khách từ đơn vị bạn.

Ba tiếng liên tiếp báo toàn đơn vị lập tức vào vị trí ẩn nấp.

Mỗi tín hiệu đều được mọi người ghi nhớ tuyệt đối.

Một buổi chiều, khi đang quan sát từ chòi gác, Lợi phát hiện đàn chim đang bay tán loạn khỏi một khoảng rừng phía đông.

Chỉ ít phút sau, anh nghe thấy tiếng cành khô gãy rất đều.

Không giống thú rừng.

Đó là bước chân của nhiều người.

Không chần chừ, anh gõ ba tiếng mõ liên tiếp.

Âm thanh trầm đục vang qua những tán tràm.

Chỉ trong vài phút, toàn bộ bệnh xá, kho lương và tài liệu đã được ngụy trang kín.

Khi toán lính tiến đến, họ chỉ thấy một cánh rừng im lìm.

Không phát hiện bất cứ dấu vết nào.

Sau khi họ rút đi, đại đội trưởng bước lên chòi gác.

Ông nhìn Lợi rồi nói:

"Hôm nay tiếng mõ của cậu đã cứu cả căn cứ."

Lợi chỉ mỉm cười.

"Em chỉ nghe rừng lên tiếng trước."

Từ đó, anh càng cẩn thận hơn trong mỗi ca gác.

Có hôm mưa kéo dài suốt đêm.

Chiếc mõ bị ngấm nước, âm thanh không còn trong.

Lợi liền tháo xuống, hong bên bếp rồi bọc thêm một lớp sáp ong để chống ẩm.

Nhờ vậy, tiếng mõ vẫn giữ được âm sắc quen thuộc.

Một cậu du kích trẻ hỏi:

"Anh giữ cái mõ kỹ quá."

Lợi xoa nhẹ lên mặt tre.

"Nó là tiếng nói của cả đơn vị."

Cuối năm ấy, trong một lần chuyển căn cứ, mọi người phải đi thật nhanh.

Nhiều đồ dùng phải bỏ lại.

Có người bảo:

"Cái mõ làm cái khác cũng được."

Lợi lắc đầu.

"Chiếc này đã cùng anh em vượt qua bao lần nguy hiểm."

Anh cẩn thận buộc nó sau ba lô rồi tiếp tục lên đường.

Trong buổi sinh hoạt truyền thống, chính trị viên kể về nữ Anh hùng Nguyễn Thị Út, người mà đồng đội vẫn trìu mến gọi là Út Tịch, với tinh thần kiên cường và ý chí chiến đấu không lùi bước.

Ông nói:

"Chiến thắng được tạo nên từ sự cảnh giác của từng con người."

Lợi nhìn chiếc mõ tre đã sẫm màu theo năm tháng.

Anh hiểu rằng, một tín hiệu đúng lúc đôi khi quý hơn rất nhiều lời nói.

Sau ngày đất nước thống nhất, Lợi trở về quê làm cán bộ kiểm lâm.

Mỗi khi tuần tra rừng, ông vẫn mang theo một chiếc mõ tre nhỏ.

Không còn để báo động.

Mà để gọi đồng đội khi đi lạc giữa rừng.

Âm thanh ấy vẫn trầm ấm như ngày nào.

Một buổi sáng, đoàn học sinh đến tham quan khu rừng.

Các em tò mò khi thấy chiếc mõ tre cũ treo trong chòi canh.

Một em hỏi:

"Bác ơi, sao không dùng còi cho tiện?"

Lợi mỉm cười, nhẹ nhàng gõ một tiếng.

Âm thanh vang lên rồi nhanh chóng tan vào tiếng gió và tiếng lá.

Ông chậm rãi nói:

"Vì có những âm thanh chỉ dành cho những người thật sự hiểu nhau."

Lũ trẻ im lặng lắng nghe.

Giữa khu rừng xanh mướt của thời bình, tiếng mõ tre năm nào không còn báo hiệu hiểm nguy.

Nhưng nó vẫn nhắc nhớ về một thời hoa lửa, khi những con người bình dị đã dùng sự bình tĩnh, mưu trí và lòng tận tụy để gìn giữ từng cánh rừng, từng đồng đội và từng mầm hy vọng cho ngày đất nước được thanh bình.