TIẾNG NỔ DƯỚI LÒNG ĐỒI A1

Đầu tháng 5 năm 1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào những ngày quyết định nhất. Tại "tập đoàn cứ điểm" Điện Biên Phủ, Đồi A1 (Eliane 2) là pháo đài cố thủ kiên cố nhất của thực dân Pháp. Nằm ở vị trí chóp bu khống chế toàn bộ lòng chảo Mường Thanh, Đồi A1 có hệ thống hầm ngầm bê tông kiên cố cố thủ nhiều tầng, được bảo vệ bởi rào thép gai dày đặc, các ổ hỏa lực đè bẹp mọi đợt tiến công.

Suốt hơn một tháng giằng co, hàng trăm chiến sĩ ta đã ngã xuống trên các sườn dốc A1. Nếu không đánh sập được chiếc hầm ngầm cố thủ trung tâm trên đỉnh A1, quân ta không thể tràn xuống tiêu diệt Sở chỉ huy De Castries, hoàn thành chiến dịch.

Bộ Tư lệnh Chiến dịch đã đưa ra một quyết định táo bạo chưa từng có: Đào một con đường hầm ngầm xuyên qua lòng đồi A1, đặt một khối thuốc nổ khổng lồ gần 1 tấn ngay dưới chân hầm ngầm địch để đánh sập pháo đài.

Trọng trách lịch sử ấy được giao cho Đội Công binh thuộc Trung đoàn 174 (Đại đoàn 316), do Nguyễn Văn Dũng (Nguyễn Hữu Dũng) trực tiếp chỉ huy.

Đó là một nhiệm vụ tưởng chừng ngoài sức chịu đựng của con người. Con đường hầm phải đào dài hơn 40 mét, đâm sâu vào lòng đất đá cứng như sắt của đồi A1, ngay dưới chân đồn địch.

Không có máy móc hiện đại, dụng cụ của Nguyễn Văn Dũng cùng 25 chiến sĩ công binh chỉ là những chiếc cuốc xẻng thô sơ, những chiếc xà-bel ngắn và dải túi bạt đựng đất.

Đêm đêm, dưới lòng đất tối om, ngột ngạt và thiếu không khí trầm trọng, các chiến sĩ phải nằm ngửa hoặc quỳ gối, dùng cuốc xẻng kiên trì cạo từng vốc đất. Đường hầm hẹp chỉ vừa một người chui qua. Mỗi lần đào được một ít đất, họ lại cẩn thận bỏ vào túi bạt, kéo ngược ra ngoài ngụy trang khéo léo để lính Pháp trên đỉnh núi không phát hiện ra.

Thử thách khủng khiếp nhất là tiếng động. Lính Pháp trên đồi A1 liên tục dùng ống nghe áp xuống mặt đất để dò tìm. Chỉ cần một tiếng gõ xẻng quá mạnh vào đá, địch sẽ phát hiện và thả lựu đạn hoặc trút chất độc xuống bịt kín lòng hầm.

Nguyễn Văn Dũng dặn dò đồng đội: – "Mấy anh em chú ý! Đào từng vốc đất như tháo ngòi nổ. Mỗi thỏi đất cạo ra là một bước tiến gần đến ngày giải phóng!"

Các chiến sĩ phải quấn vải thô vào đầu cuốc xẻng để giảm tiếng động. Nước mồ hôi chảy rát đôi mắt, ngạt thở vì thiếu oxy, nhưng không một ai rời bỏ vị trí.

Sau 16 ngày đêm kiên trì nín thở đào từng xentimét đất trong lòng núi, đến ngày 4 tháng 5 năm 1954, con đường hầm dài 49 mét đã đâm thẳng vào đúng vị trí dưới chân hầm ngầm trung tâm của địch.

Nhiệm vụ tiếp theo là vận chuyển 968kg thuốc nổ chia thành từng thỏi nhỏ chui qua lòng hầm hẹp để xếp thành một khối nổ tập trung. Nguyễn Văn Dũng cùng các chiến sĩ dầm mình trong bùn đất, chuyền tay nhau từng bao thuốc nổ suốt hai ngày đêm.

Chiều ngày 5 tháng 5 năm 1954. Khối thuốc nổ 968kg đã được xếp gọn gàng, lắp đặt 5 ngòi nổ tự chế phức tạp. Nguyễn Văn Dũng nhận nhiệm vụ làm ngòi nổ chính.

Đúng 20 giờ 30 phút ngày 5 tháng 5, lệnh giật nổ phát ra.

Nguyễn Văn Dũng nín thở, hai tay gìm chặt dải nụ xòe nổ. Anh giật mạnh.

Dây cháy chậm xè xè nhả khói xanh dưới lòng đất. Dũng vọt ra khỏi miệng hầm.

OÀNH...!

Một tiếng nổ rầm trời rúng động toàn bộ lòng chảo Điện Biên Phủ. Đỉnh đồi A1 rùng mình xới tung. Cột lửa và khói cao hàng trăm mét bùng lên xé tan màn đêm Mường Thanh, đánh sập hoàn toàn chiếc hầm ngầm kiên cố của tên quan ba Pháp cùng hàng trăm lính cố thủ.

Tiếng nổ khối bộc phá 968kg của Nguyễn Văn Dũng chính là hiệu lệnh tiến công tổng lực của Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Từ các hào giao thông quanh đồi A1, các chiến sĩ Trung đoàn 174 như những mũi tên lao thẳng lên đỉnh núi, tiêu diệt toàn bộ lực lượng địch còn lại, hoàn toàn làm chủ Đồi A1 vào rạng sáng ngày 6 tháng 5 năm 1954.

Đường tiến xuống lòng chảo Mường Thanh hoàn toàn mở rộng. Chiều ngày 7 tháng 5 năm 1954, lá cờ "Quyết chiến Quyết thắng" đã tung bay trên mái hầm De Castries, kết thúc thắng lợi Chiến dịch Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu.

Chiến công đào hầm và kích nổ khối bộc phá A1 của Nguyễn Văn Dũng cùng Đội Công binh năm 1954 đã đi vào lịch sử quân sự thế giới như một kỳ tích kỳ diệu của ý chí và trí tuệ con người. Với chiến công đặc biệt xuất sắc ấy, Nguyễn Văn Dũng đã vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua kể từ mùa hè lịch sử năm 1954. Đồi A1 hôm nay đã trở thành Di tích Lịch sử Quốc gia đặc biệt. Hố bộc phá khổng lồ do khối thuốc nổ 968kg tạo nên năm xưa vẫn nằm nguyên vẹn trên đỉnh đồi – nơi mỗi du khách bước tới đều không khỏi bàng hoàng và xúc động trước sức mạnh phi thường của thế hệ cha anh.

Câu chuyện về tiếng nổ dưới lòng đồi A1 mãi là bài ca bất tử về lòng quả cảm, sự kiên trì và tình yêu Tổ quốc nồng nà. Tinh thần Điện Biên Phủ năm xưa mãi là ngọn đuốc thắp sáng lòng tự hào dân tộc, nhắc nhở thế hệ hôm nay luôn sống, học tập và cống hiến sao cho xứng đáng với những hy sinh vô giá của thế hệ cha anh thời hoa lửa.