Tiếng sấm dựng nền Vạn Xuân và khát vọng xưng Hoàng đế

Lý Bí (503 – 548), quê ở làng Thái Bình (thuộc vùng đất Hà Nội ngày nay). Xuất thân từ một gia đình có thế lực nhiều đời gắn bó với đất Giao Châu, ông là người học rộng, hiểu sâu, tinh thông cả văn lẫn võ. Nhờ tài năng xuất chúng, ông từng được chính quyền nhà Lương phong chức Giám quân ở Đức Châu (Hà Tĩnh). Tuy nhiên, tận mắt chứng kiến sự tham tàn, coi thường dân bản địa của viên quan Thứ sử Tiêu Tư, ông đã quyết định từ quan trở về quê hương, bí mật liên kết hào kiệt mười phương chuẩn bị cuộc khởi nghĩa lật đổ ách đô hộ phương Bắc.

Năm 542, Lý Bí phát động khởi nghĩa. Với uy tín và tài thao lược của ông, các thủ lĩnh kiệt xuất như Triệu Túc, Tinh Thiều, Phạm Tu nhanh chóng đem quân về tụ nghĩa. Cuộc khởi nghĩa bùng nổ mạnh mẽ, chỉ trong vòng chưa đầy ba tháng đã đánh chiếm thành Long Biên, khiến Thứ sử Tiêu Tư phải bỏ chạy tháo thân về Trung Quốc.

Hai lần sau đó, nhà Lương huy động các đạo quân tinh nhuệ sang hòng đàn áp nhưng đều bị Lý Bí chỉ huy quân dân đánh tan tơi bời tại Hợp Phố và bán đảo Lôi Châu. Năm 544, sau khi giải phóng toàn bộ lãnh thổ, Lý Bí chính thức lên ngôi Hoàng đế, lấy hiệu là Lý Nam Đế, đặt tên nước là Vạn Xuân với ước vọng giang sơn vững bền qua vạn mùa xuân thái bình, lập triều đình riêng và cho đúc đồng tiền riêng.

Việc Lý Bí xưng Hoàng đế thay vì xưng Vương là một quyết định lịch sử mang tính thời đại. Hành động này khẳng định sự bình đẳng tuyệt đối của người phương Nam với các hoàng đế Trung Hoa, đập tan định kiến nô dịch ngàn năm.