Tiếng Sáo Trên Đỉnh Đèo

Ông Lường Văn Sáng sống trong một căn nhà sàn nhỏ ven suối. Mái tóc đã bạc trắng nhưng lưng ông vẫn thẳng như thời còn là chiến sĩ. Người trong bản bảo ông ít kể chuyện chiến tranh, bởi cứ nhắc lại là ông lại nhớ đến người đồng đội năm xưa. Hôm đoàn thanh niên tới thăm, trời Tây Bắc trở gió. Ông ngồi bên bếp lửa, đôi mắt ánh lên trong màu than đỏ rồi chậm rãi bắt đầu câu chuyện. “Năm ấy tôi mới hai mươi hai tuổi…” Đơn vị của ông nhận nhiệm vụ vượt đèo vận chuyển lương thực lên mặt trận. Con đường nhỏ men theo vách núi, một bên là vực sâu, một bên là rừng già. Ban ngày máy bay địch quần thảo nên bộ đội chỉ dám đi ban đêm. Trong tổ vận tải có một người lính tên Dũng. Dũng quê dưới xuôi, trắng trẻo, nói chuyện nhẹ nhàng như thầy giáo. Điều đặc biệt là lúc nào anh cũng mang theo một cây sáo trúc bên người. Mỗi lần nghỉ chân, anh lại ngồi trên mỏm đá thổi sáo. Tiếng sáo giữa núi rừng nghe buồn mà ấm lạ thường. Những cô dân công đi ngang thường đứng lại nghe thật lâu. Ông Sáng cười:
“Hồi ấy tôi còn trêu, thời chiến mà cứ như nghệ sĩ.” Dũng chỉ cười:
“Có tiếng sáo, anh em đỡ nhớ nhà.” Một đêm cuối đông, đơn vị nhận lệnh phải chuyển gấp lương thực vượt đèo trước sáng. Nếu chậm, bộ đội ngoài mặt trận sẽ thiếu ăn. Trời tối đen như mực, mưa phùn phủ kín lối đi. Đoàn người lặng lẽ gùi hàng vượt núi. Khi đi tới khúc cua nguy hiểm nhất trên đèo, bất ngờ pháo sáng bùng lên trắng trời. Máy bay địch phát hiện đoàn vận tải. Tiếng bom nổ dội vang cả núi rừng. Mọi người vội lao vào vách đá trú ẩn. Bao gạo, hòm đạn rơi lăn xuống vực. Giữa khói bụi mịt mù, ông Sáng nghe tiếng ai đó hét lớn: “Giữ hàng! Đừng để rơi xuống suối!” Đó là Dũng. Anh lao ra giữa mưa bom để kéo những bao lương thực mắc bên mép vực vào trong. Một tiếng nổ lớn vang lên. Đất đá đổ sập xuống lối đi. Khi khói tan, mọi người chỉ còn thấy cây sáo trúc gãy làm đôi nằm cạnh vách đá. Ông Sáng nghẹn giọng:
“Hôm ấy… chúng tôi không tìm thấy Dũng nữa.” Sau trận bom, đơn vị vẫn tiếp tục gùi hàng lên mặt trận trước lúc trời sáng. Nhiều năm sau hòa bình, ông Sáng quay lại con đèo cũ. Con đường đất ngày nào giờ đã mở rộng, xe cộ đi lại đông đúc. Ông đứng rất lâu trên đỉnh đèo rồi lấy từ túi áo ra nửa cây sáo trúc cũ đã ngả màu thời gian. Ông bảo: “Tôi giữ nó hơn năm mươi năm rồi… vì mỗi lần nhìn thấy cây sáo, tôi lại nhớ rằng có những người lính ra đi khi tuổi đời còn trẻ lắm.” Bếp lửa crackle nhẹ trong đêm lạnh. Đám thanh niên ngồi im nghe tiếng gió thổi qua núi rừng. Và ở đâu đó trong ký ức của người lính già, tiếng sáo năm xưa dường như vẫn còn vang vọng giữa đỉnh đèo mù sương.