Tiếng súng ở Quy Nhơn và ngọn lửa đấu tranh của học sinh, Nhân dân

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Quy Nhơn là một trong những địa bàn đấu tranh chính trị sôi nổi của Bình Định. Năm 1970, tại đây đã diễn ra một sự kiện gây chấn động, làm bùng lên phong trào đấu tranh mạnh mẽ của học sinh, giáo viên, công chức và các tầng lớp Nhân dân.

Ngày 7/12/1970, lính Mỹ đã bắn chết em Nguyễn Văn Minh, 12 tuổi, học sinh lớp 6 Trường Trung học tư thục Tây Sơn, ngay trước cổng trường. Cái chết thương tâm của một học sinh nhỏ tuổi đã làm dấy lên sự căm phẫn sâu sắc trong lòng Nhân dân Quy Nhơn.

Ngay sau đó, học sinh, giáo viên, công chức và các tầng lớp Nhân dân trong thị xã đã rầm rộ xuống đường đấu tranh chống Mỹ. Cuộc đấu tranh kéo dài suốt 4 ngày, từ ngày 7 đến 10/12/1970, với gần 60.000 lượt đồng bào tham gia. Trong đó, học sinh là lực lượng xung kích, khiêng xác em Minh tuần hành qua các đường phố, biến nỗi đau thành tiếng nói đấu tranh mạnh mẽ.

Không khí đấu tranh lan rộng khắp Quy Nhơn. Nhân dân các khu hiệu đồng loạt xuống đường, bao vây và đập phá 3 nhà lầu có lính Mỹ ở. Nhiều lính Mỹ và quân cảnh ngụy bị đánh bị thương. Trước sức ép dữ dội của quần chúng, lính Mỹ phải dùng máy bay trực thăng để tháo chạy.

Quần chúng còn bao vây tòa hành chính ngụy, buộc tỉnh trưởng ngụy Đào Mộng Hùng phải trực tiếp ra tiếp nhận các yêu sách của Nhân dân. Sự kiện này làm cho bộ máy Mỹ - ngụy tại Quy Nhơn vô cùng lúng túng. Tư lệnh Quân khu II ngụy Tôn Thất Đính và toàn quyền Mỹ Abram, tổng chỉ huy quân đội viễn chinh Mỹ ở miền Nam, phải bay ra Quy Nhơn để tìm cách xoa dịu tình hình.

Cuộc đấu tranh ở Quy Nhơn không chỉ dừng lại trong phạm vi thị xã. Nó đã gây tiếng vang lớn, được học sinh, sinh viên và Nhân dân nhiều tỉnh, thành phố miền Nam đồng tình, ủng hộ. Trong tỉnh Bình Định, sự kiện này châm ngòi cho nhiều cuộc biểu tình chống Mỹ và Nam Triều Tiên dấy lên mạnh mẽ ở Đập Đá, thị trấn Bình Định, An Nhơn, Phú Phong, Tây Sơn.

Nhìn lại những năm tháng “hoa lửa”, cái chết của em Nguyễn Văn Minh là một nỗi đau không thể quên. Nhưng từ nỗi đau ấy, Nhân dân Quy Nhơn đã biến thành hành động đấu tranh quyết liệt, làm rung chuyển bộ máy Mỹ - ngụy tại địa phương. Sự kiện này là minh chứng cho sức mạnh của lòng dân, cho tinh thần yêu nước của học sinh, thanh niên và các tầng lớp Nhân dân Bình Định trong cuộc đấu tranh vì độc lập, tự do.