Tiếng Súng Trên Đèo Cù Mông
"Tiếng súng trên Đèo Cù Mông" có thể là sự nhầm lẫn với các tác phẩm như "Tiếng súng trên bầu trời biên giới" hoặc câu ca dao nổi tiếng "Tiếng ai than khóc nỉ non / Ấy vợ chú lính trèo hòn Cù Mông". Đèo Cù Mông là cung đường đèo hiểm trở nằm trên Quốc lộ 1, là ranh giới tự nhiên giữa tỉnh Bình Định và Phú Yên.
Tuyến giao thông huyết mạch nối liền Bình Định và Phú Yên. Đèo Cù Mông hiểm trở là nơi ghi dấu biết bao trận phục kích vang dội. Bài viết tập trung vào đội du kích địa phương với lối đánh "xuất quỷ nhập thần". Họ tận dụng địa hình núi cao, vực sâu để bẻ gãy những đoàn xe tiếp tế của đối phương. Mỗi khúc cua trên đèo đều thấm đẫm mồ hôi và máu của những chiến sĩ trẻ, những người đã gác lại tình yêu đôi lứa để giữ cho con đường ra tiền tuyến luôn thông suốt. Về Đèo Cù Mông Vị trí: Chân đèo phía Bắc thuộc phường Bùi Thị Xuân, TP Quy Nhơn (Bình Định) và phía Nam thuộc xã Xuân Lộc, huyện Sông Cầu (Phú Yên).Đặc điểm: Dài khoảng 7 km, đỉnh cao 245 m với nhiều khúc cua tay áo và dốc cao.Hầm đường bộ: Tuyến đường đèo hiện đã an toàn và thuận tiện hơn rất nhiều nhờ có Hầm đường bộ đèo Cù Mông hoàn thành và đưa vào sử dụng, giúp các phương tiện di chuyển nhanh chóng xuyên qua lòng núi.Giai Thoại Cổ XưaVề mặt lịch sử và văn hóa, đèo Cù Mông nổi tiếng với câu hò, điệu vè ghi lại sự vất vả, gian nan của người xưa trong các cuộc hành trình:"Ở nhà thì sợ cái nghèo / Ra đi thì sợ cái đèo Cù Mông".Câu ca dao: "Tiếng ai than khóc nỉ non / Ấy vợ chú lính trèo hòn Cù Mông". Theo các tài liệu văn học như sách Nước non Bình Định của Quách Tấn, xưa kia đường đèo rất tiêu điều vắng vẻ, hiểm trở và hoang vu khiến nhiều lưu dân khi đi qua đây phải rớt nước mắt vì kiệt sức hoặc lo sợ. |



