TIẾNG TRỐNG CHIỀU TRÊN SÂN ĐẤT

có những âm thanh chỉ cần nghe lại trong ký ức thôi cũng đủ làm người ta nao lòng.

Với bà, đó là tiếng trống chiều.

Ngày ấy, trường chỉ là mấy gian nhà lợp mái tôn. Sân đất đỏ, mùa nắng thì bụi bay mù, mùa mưa thì lầy lội. Bàn ghế không đủ, nhiều học trò phải ngồi ghép.

Bà là giáo viên trẻ khi ấy.

Chiều nào cũng vậy, khi ánh nắng nhạt dần sau rặng núi, bà cầm dùi trống bước ra giữa sân.

“Thùng… thùng… thùng…”

Âm thanh vang lên, không lớn nhưng rất rõ.

Học sinh thu vở. Tiếng ghế xê dịch. Tiếng cười nói rộn ràng.

Nhưng có những hôm, bà đánh trống xong mà vẫn đứng lại rất lâu.

Bởi còn vài em nán lại xin chép nốt bài, hoặc hỏi thêm một phép toán chưa hiểu.

Bà bảo, hồi ấy thiếu đủ thứ.

Thiếu sách.
Thiếu giấy.
Thiếu cả ánh sáng những ngày mưa tối sớm.

Nhưng không thiếu sự ham học.

Có một cậu học trò nhà xa, chiều nào cũng là người rời lớp sau cùng. Cậu hay hỏi thêm, rồi lặng lẽ chạy bộ về khi trời đã chạng vạng.

Một lần, bà hỏi:

“Sao em không về sớm?”

Cậu đáp:

“Con sợ mai không hiểu bài thì cô buồn.”

Câu nói ấy, bà nhớ mãi.

Nhiều năm sau, ngôi trường cũ đã được xây mới. Sân bê tông phẳng phiu. Trống điện tử thay cho trống gỗ.

Bà Mến đã nghỉ dạy.

Nhưng mỗi buổi chiều, khi nghe vang lên tiếng trống từ xa, bà vẫn dừng tay một chút.

Bà nói:

“Tiếng trống không chỉ báo hết giờ học. Nó nhắc mình hôm nay đã làm tròn bổn phận chưa.”

Có những buổi chiều năm ấy, bà về nhà khi trời gần tối. Áo còn dính bụi đất. Tay còn mùi phấn trắng.

Mệt chứ.

Nhưng lòng nhẹ.

Vì bà biết mình đã gieo được thêm vài con chữ vào lòng học trò.

Giờ đây, những học trò năm xưa đã trưởng thành. Có người làm cán bộ, có người buôn bán, có người đi xa.

Nhưng mỗi lần gặp lại, họ vẫn gọi:

“Cô Mến.”

Chỉ hai tiếng giản dị.

Mà đủ làm bà thấy quãng đời đứng lớp năm xưa không hề trôi qua vô nghĩa.

Tiếng trống chiều trên sân đất đã lặng vào dĩ vãng.

Nhưng dư âm của nó
vẫn ngân trong ký ức.

Như một “hoa lửa” nhỏ,
không rực rỡ,
nhưng bền bỉ cháy suốt đời người.