“Tiếng trống làng và những đêm chạy giặc không ai ngủ”
Câu chuyện kể về một người dân ở đồng bằng Bắc Bộ trong thời kỳ chiến tranh phá hoại. Tiếng trống báo động của làng trở thành tín hiệu sinh tử, giúp cả cộng đồng kịp thời sơ tán xuống hầm trú ẩn.
Ông Phạm Văn Dần kể rằng trong những năm chiến tranh, làng ông luôn có một chiếc trống lớn đặt ở đình làng. Đó không phải là trống hội, mà là trống báo động máy bay.
Mỗi khi có tin báo máy bay địch xuất hiện, tiếng trống vang lên dồn dập khắp làng. Nghe tiếng trống là mọi người lập tức bỏ việc đồng áng, chạy về hầm trú ẩn đã đào sẵn.
Có những đêm, tiếng trống vang lên liên tục nhiều lần. Người lớn bế trẻ nhỏ, người già chống gậy, ai cũng vội vã nhưng trật tự.
Ông nhớ rõ một lần, đang giữa buổi cấy lúa thì trống vang lên. Cả cánh đồng đang yên ả bỗng trở nên náo động, nhưng không ai hoảng loạn. Ai cũng biết phải chạy về hầm nhanh nhất có thể.
Sau nhiều đợt báo động, khi trở lại ruộng, nhiều thửa đã bị đất đá vùi lấp. Nhưng mọi người lại cùng nhau làm lại từ đầu, không ai than vãn.
Ông Dần nói:
“Tiếng trống ấy nghe thì sợ, nhưng nó cũng là thứ giữ cho cả làng còn sống qua chiến tranh.”
Sau hòa bình, chiếc trống cũ vẫn được giữ lại trong đình làng, không còn dùng báo động nữa, mà trở thành kỷ vật nhắc nhớ một thời.
