TIẾNG TRỐNG TÒNG QUÂN VÀ CON ĐƯỜNG HUYỀN THOẠI CỦA MẸ NGUYỄN THỊ THỨ: CÂU CHUYỆN VỀ BIỂU TƯỢNG VĨ ĐẠI CỦA ĐẤT MẸ QUẢNG NAM
Lịch sử chiến tranh giữ nước của dân tộc chưa từng chứng kiến nỗi đau nào lớn lao và sự hiến dâng nào trọn vẹn đến thế. Khi nhắc đến dải đất Quảng Nam kiên trung, người ta không chỉ nhớ về những trận đánh lẫy lừng mà còn cúi đầu trước hình bóng của một người mẹ đã dâng hiến cho Tổ quốc tất cả những gì thiêng liêng nhất của đời mình. Bài viết này là một lát cắt cận cảnh, đượm chút hoài niệm da diết và nghẹn ngào về Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Thị Thứ – người mẹ Việt Nam anh hùng sinh ra những người con đã hóa thân trọn vẹn vào tượng đài độc lập của dân tộc.
Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904 tại thôn Thanh Quýt, xã Điện Thọ, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan dưới ách đô hộ của thực dân, mẹ sớm thấu nỗi nhục mất nước và gieo vào lòng các con ngọn lửa yêu nước nồng nàn. Khi tiếng súng kháng chiến vang lên, từ người chồng khắt khe cho đến lần lượt chín người con trai, một người con rể và hai cháu ngoại của mẹ đã lần lượt gác lại tình riêng, xếp lại những dự định dở dang của tuổi trẻ để bước chân vào lửa đạn. Căn nhà tranh nghèo bên dòng sông Thu Bồn thuở ấy là nơi chứng kiến những cuộc chia ly đẫm nước mắt nhưng kiêu hãnh vô bờ. Mẹ Thứ tiễn chồng đi rồi mãi mãi không về, rồi lần lượt tiễn từng đứa con trai ra trận. Có những người con ngã xuống khi tuổi đời hãy còn rất trẻ, để lại sau lưng những ước mơ chưa thành hình.
Trong những năm tháng khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ, khi vùng đất Điện Bàn trở thành "vành đai trắng" bị bom pháo cày xới ngày đêm, mái nhà của Mẹ Thứ tiếp tục trở thành trạm giao liên tin cậy, là hầm trú ẩn an toàn nuôi giấu cán bộ, du kích địa phương. Mẹ không chỉ nén đau thương vào trong để nuốt nước mắt trước sự hy sinh dồn dập của các con, mà còn trực tiếp cõng gạo, đùm cơm, nuôi giấu biết bao thế hệ chiến sĩ qua cơn hoạn nạn. Khi giặc đến lùng sục, tra khảo hòng tìm tung tích cán bộ, người mẹ già với tấm lưng còng và đôi mắt đục mờ vì khói lửa vẫn hiên ngang đứng chắn trước cửa hầm, đối mặt với lưỡi lê và súng đạn kẻ thù bằng một khí phách thép không gì lay chuyển nổi.
Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, ngày đất nước trọn niềm vui thống nhất, hòa bình lập lại trên quê hương, mẹ Thứ lủi thủi trở về ngôi nhà quạnh hiu. Những người con trai đi đánh giặc chẳng một ai trở về. Có những ngày giỗ, mẹ bày biện mâm cơm cúng mà chẳng biết phải đặt hướng nào cho đủ mặt các con. Thế nhưng, nỗi đau riêng tư vô bờ bến ấy đã được mẹ hóa giải thành tình thương bao la dành cho cả dân tộc. Những người lính trẻ trở về sau chiến tranh đều coi nhà mẹ là nhà, gọi mẹ bằng tiếng "má" ruột thịt thiêng liêng.
Năm 1994, Mẹ Nguyễn Thị Thứ vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng lấy nguyên mẫu từ chân dung của mẹ, tọa lạc trên đỉnh núi Cấm (Quảng Nam), đã trở thành biểu tượng linh thiêng tri ân sự hy sinh vĩ đại của hàng triệu người mẹ Việt Nam. Khi mẹ đi về cõi vĩnh hằng vào cuối năm 2010 ở tuổi 106, cả dân tộc nghiêng mình tiếc thương một huyền thoại sống của lòng quả cảm và tình mẫu tử.
Cuộc đời của Anh hùng Nguyễn Thị Thứ mãi là khúc tráng ca sáng ngời nhất về lòng yêu nước. Sự hy sinh thầm lặng mà vĩ đại của mẹ chính là nền móng vững chắc nhất để dựng xây nên hòa bình, độc lập và tự do cho Tổ quốc hôm nay.
