Tiếng Vĩ Cầm Trong Lòng Đất

Giữa những năm 1970, vùng "Tam giác sắt" Củ Chi rực lửa dưới sức cày xới của bom đặc nhiệm và chất độc hóa học. Nằm sâu dưới lòng đất vài mét là cả một thế giới sinh hoạt của quân và dân ta: có xưởng binh công, nhà thương, và những căn hầm chứa đầy người già, trẻ nhỏ lánh nạn.

Anh Tư Nghĩa là đội trưởng một tổ biệt động. Trước khi cầm súng, anh là sinh viên trường nhạc, thanh tú và lãng mạn. Hành trang ra trận của anh ngoài khẩu súng ngắn Colt và lựu đạn, luôn có một hộp đàn vĩ cầm bằng gỗ đã sờn cũ, bọc trong tấm ni-lon chống ẩm. Đồng đội thường đùa: "Anh Tư đi đánh giặc hay đi hòa nhạc?". Anh chỉ cười: "Tiếng đàn để nhắc mình nhớ, chúng ta chiến đấu là vì hòa bình và cái đẹp".

Một ngày mùa khô, địch mở trận càn "Tìm và diệt" với quy mô chưa từng có. Xe tăng gầm rú xé toạc các bụi rậm, lính bộ binh địch lùng sục từng gốc cây, bụi cỏ để tìm lỗ thông hơi của địa đạo. Tình thế vô cùng nguy ngập khi một toán quân dịch phát hiện ra dấu vết của căn hầm bí mật — nơi đang che giấu hơn ba mươi thương binh nặng và hàng chục gia đình du kích.

Biết rằng nếu để địch ném lựu đạn cay hoặc bơm nước vào miệng hầm, tất cả sẽ hy sinh, Tư Nghĩa quyết định đưa ra một lựa chọn sinh tử. Anh quay sang nói với người đồng đội cấp dưới: "Cậu dẫn bà con rút theo ngách ngầm hướng sông Sài Gòn. Tôi sẽ giữ chân chúng ở đây".

Tư Nghĩa bò lên một cửa hầm phụ cách đó khoảng hai trăm mét, nằm khuất sau một bụi tre gai rậm rạp. Thay vì nổ súng ngay, anh mở hộp lấy cây vĩ cầm ra. Giữa không gian nặc mùi khói súng và tiếng xích xe tăng gầm rú, một tiếng đàn vĩ cầm bỗng vang lên, réo rắt, trong trẻo và cao vút. Nó lạc lõng nhưng vô cùng ngạo nghễ giữa trận địa.

Toán lính địch sững sờ. Tiếng đàn kỳ lạ phát ra từ lòng đất như một thứ bùa chú làm chúng khựng lại. Tên chỉ huy ngơ ngác rồi lập tức hét lớn: "Cẩn thận bẫy! Nó ở hướng bụi tre! Bao vây lấy nó!".

Đúng như dự tính, toàn bộ sự chú ý và lực lượng của mũi càn quét đổ dồn về phía bụi tre gai. Khi toán lính áp sát, Tư Nghĩa bình tĩnh đặt cây đàn xuống, rút hai khẩu súng ngắn bên hông. Đoàng! Đoàng! Đoàng! Những phát súng chính xác của người đội trưởng biệt động quật ngã những tên đi đầu.

Một trận xối xả đạn bắn trả găm nát bụi tre. Tư Nghĩa vừa bắn trả vừa di chuyển, thoắt ẩn thoắt hiện qua các ụ đất để đánh lạc hướng, khiến địch tưởng rằng chúng đang đối đầu với cả một đại đội du kích.

Cuộc đấu súng không cân sức kéo dài hơn ba mươi phút. Tư Nghĩa bị trúng đạn vào chân và ngực. Khi viên đạn cuối cùng rời khỏi nòng, anh nhìn về hướng con sông Sài Gòn, biết rằng thời gian đó đã đủ để đồng bào và thương binh rút lui an toàn. Anh mỉm cười, ôm lấy cây vĩ cầm đã bị mảnh đạn xé rách một góc vào lòng, tựa lưng vào thành hào khép mắt.

Chiều muộn, trận càn kết thúc, quân địch rút đi trong sự hoang mang và tổn thất. Khi đồng đội quay lại, họ tìm thấy Tư Nghĩa đã hy sinh trong tư thế hiên ngang. Câu chuyện về người chiến sĩ biệt động với tiếng đàn vĩ cầm làm lay chuyển quân thù đã trở thành một huyền thoại của vùng đất thép, một biểu tượng của tâm hồn lãng mạn hòa quyện vào ý chí chiến đấu kiên cường của thế hệ thời hoa lửa.