Tiếng vọng Trường Sơn

Theo ký ức của bà Đạm Thư, tôi đã trực tiếp tìm về A Lưới. Và tại đây, tôi mới thấu hiểu tại sao bà Đạm Thư lại nặng lòng với vùng đất này đến thế.

​Tôi đến thăm nhà bà Kan Đơm, một nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân người Pa Kô từng lập chiến công lừng lẫy trong trận đánh Đồi Thịt Băm năm 1969. Nhưng trước mặt tôi giờ đây là bi kịch của thời hậu chiến. Mười người con, hai người nhiễm chất độc da cam teo cơ, các cháu không có điều kiện học hết cấp 3. Hai năm trước, vì quá đau khổ và bế tắc trước khoản nợ vay ngân hàng để chữa bệnh cho chồng cũng là nạn nhân chất độc da cam, bà Kan Đơm đã khóc đến mù lòa. Bà Kan Đơm chua xót bảo: “Ở A Lưới này, hầu như nhà nào cũng là gia đình chính sách, nhà nào cũng có sổ hộ nghèo hoặc sổ trợ cấp chất độc da cam”.

Thế nhưng, bên cạnh những mảng màu u tối của di chứng da cam mà có lẽ phải mất nhiều thế hệ nữa mới có thể gội rửa hết, A Lưới hôm nay đang mạnh mẽ chuyển mình trong một diện mạo mới. Tôi đã thấy những lớp người trẻ Tà Ôi, Pa Kô sau khi tiếp thu tri thức từ miền xuôi đã chọn quay về bản làng, mang theo công nghệ và tư duy hiện đại để xây dựng quê hương. Và cũng có cả những người chọn A Lưới làm quê hương thứ 2 để sinh sống.

Tôi mang những hình ảnh A Lưới hôm nay về cho bà Đạm Thư. Ánh mắt bà trở nên rạng rỡ hẳn. Đôi bàn tay nhăn nheo của bà run run nắm lấy tay tôi: "Bà còn 10 triệu đồng tiết kiệm, anh hãy nhờ mua một con bò giống tặng gia đình Kan Đơm giúp bà”. Rồi ​giọng bà nghẹn lại: “Giá như bà còn nhiều thời gian và sức khỏe hơn”.

Dù không phải là người lính cầm súng trên chiến trường A Lưới năm xưa nhưng bà Đạm Thư đã cho tôi thấy một tinh thần chiến binh, đã và đang chiến đấu trận chiến cuối cùng của đời mình, trận chiến hỗ trợ những nạn nhân từ hậu quả kéo dài sau cuộc chiến. ​Chia tay bà, tôi mang theo cuốn sách “Tiếng vọng Trường Sơn” và lời dặn dò tâm huyết: “Hãy giúp cho người trẻ A Lưới hiểu và sống có trách nhiệm hơn với vùng đất ấy”.

​Giữa thành phố rực rỡ ánh đèn, tôi dường như vẫn nghe thấy tiếng gió đại ngàn Trường Sơn thổi về, nghe thấy tiếng lòng của một người phụ nữ nhỏ bé đang hòa nhịp cùng hơi thở của thung lũng A Lưới. Cuộc đời mỗi con người thường gắn bó máu thịt với một vùng đất nào đó. Có thể không phải là nơi ta cất tiếng khóc chào đời, cũng chẳng phải nơi ta gửi thân xác lúc cuối đời. Đó là vùng đất đã để lại những dấu ấn sâu đậm về cảnh vật, về những phận người, để rồi ta cứ mãi mang theo trong tâm khảm như một phần hơi thở. Với nhà báo Nguyễn Hạc Đạm Thư, A Lưới chính là nơi bà đã dùng cả cuộc đời tận tụy để yêu thương, để cống hiến và bù đắp.