Tiểu đoàn 240 – Giữ cầu Phước Thiền trong những ngày cuối

Tiểu đoàn 240 có tiền thân là Đại đội 240, được thành lập tháng 7-1961 với khoảng 40 cán bộ, chiến sĩ. Trong suốt những năm chiến đấu, đơn vị hoạt động chủ yếu trên địa bàn Biên Hòa, Long Thành, Nhơn Trạch và nhiều khu vực thuộc miền Đông Nam Bộ.

Đến tháng 10-1972, Đại đội 240 được phát triển thành Tiểu đoàn 240. Đơn vị trở thành lực lượng vũ trang chủ lực của tỉnh Biên Hòa, thường xuyên phối hợp với bộ đội địa phương và các đơn vị chủ lực trong những chiến dịch lớn.

Đầu năm 1975, Long Thành - Nhơn Trạch có vị trí đặc biệt quan trọng. Khu vực này nằm trên hướng Đông Nam Sài Gòn, có hệ thống đường bộ và sông rạch nối Biên Hòa, Vũng Tàu và Sài Gòn.

Trong tháng 3-1975, Tiểu đoàn 240 đã cùng các lực lượng địa phương chống những cuộc càn quét vào khu vực Nhơn Trạch. Ngày 22-3, đơn vị tấn công chốt Cây Me ở Phú Mỹ, gây tổn thất cho lực lượng bảo an tại đây.

Sang tháng 4, sau khi Xuân Lộc được giải phóng, hướng tiến công của Quân đoàn 2 nhanh chóng chuyển về Long Thành - Nhơn Trạch. Tiểu đoàn 240 được giao phối hợp với các đơn vị chủ lực trong những trận đánh trên địa bàn.

Ngày 26-4-1975, pháo binh bắt đầu bắn vào căn cứ Nước Trong và các vị trí phòng thủ quanh Long Thành. Sư đoàn 304 đánh Nước Trong, Sư đoàn 325 tiến vào quận lỵ Long Thành, còn Tiểu đoàn 240 phối hợp với các lực lượng chủ lực đánh các vị trí trên địa bàn Phước Thiền.

Trong quá trình tiến công, cầu Phước Thiền là một vị trí cần được kiểm soát để bảo đảm tuyến hành lang cho các lực lượng tiến về phía Đông Nam Sài Gòn.

Tiểu đoàn 240 cùng lực lượng địa phương tổ chức đánh chiếm và bảo vệ khu vực cầu. Việc kiểm soát những cây cầu và tuyến giao thông trên địa bàn Long Thành có ý nghĩa trực tiếp đối với việc cơ động xe tăng, pháo binh, bộ binh và vận chuyển lực lượng.

Đến ngày 28-4, Long Thành được giải phóng hoàn toàn. Từ đây, các đơn vị Quân đoàn 2 tiếp tục tiến về Nhơn Trạch, Thành Tuy Hạ và các tuyến vượt sông Đồng Nai.

Ngày 29-4, lực lượng địa phương Nhơn Trạch huy động ghe, tàu thuyền phục vụ bộ đội chủ lực vượt sông. Các đơn vị từ hướng Long Thành - Nhơn Trạch tiếp tục tiến về Sài Gòn.

Đối với Tiểu đoàn 240, những trận đánh cuối tháng 4-1975 là chặng cuối của 15 năm chiến đấu trên chính vùng đất Long Thành - Nhơn Trạch. Đơn vị đã tham gia hơn 500 trận lớn nhỏ trong suốt thời gian tồn tại và chịu tổn thất rất lớn về người.

Những người lính Tiểu đoàn 240 đã đi từ những trận đánh ở vùng đất Long Thành, Nhơn Trạch trong những năm đầu chống Mỹ đến những ngày cuối cùng của chiến tranh, khi chính địa bàn quen thuộc ấy trở thành hành lang để các lực lượng chủ lực tiến về Sài Gòn.