Tiểu đoàn 59 (1)

Tiểu đoàn 59 được thành lập ngày 10-6-1950, tại xã Tam Chánh, huyện Tam Kỳ (nay là TP Tam Kỳ), tỉnh Quảng Nam. Ban chỉ huy Tiểu đoàn gồm hai đồng chí: Nguyễn Lựu, Tiểu đoàn trưởng và Phạm Đạo, Chính trị viên. Trong những năm chiến đấu, Tiểu đoàn 59 đã tiêu diệt hàng chục tháp canh, lô cốt, 11 đồn kiên cố, hàng chục trận chống càn quét lớn của địch, loại khỏi vòng chiến đấu nhiều tên địch, thu hàng nghìn súng lớn, nhỏ trên các chiến trường Quảng Nam, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Gia Lai, Kon Tum.

Ba đồng chí Nguyễn Lựu, Nguyễn Bá Dương và Trần Xưng là những cán bộ của Tiểu đoàn 59 tiêu biểu sáng ngời về tinh thần yêu nước, ý chí chiến đấu và sự hy sinh cao cả.

Đồng chí Nguyễn Lựu (sinh năm 1913, quê ở xã Hành Đức, huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi) tham gia cách mạng từ năm 1945, là Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 59 từ năm 1950 đến 1954, đã lập nhiều chiến công vang dội, chỉ huy đơn vị tiêu diệt nhiều cứ điểm quan trọng của địch. Ông là người chỉ huy tài năng, giỏi về quân sự, nhạy bén về chính trị, hết lòng vì dân, vì nước, được đồng đội kính trọng.

Đồng chí Nguyễn Bá Dương (sinh năm 1923, quê ở xã Bình An, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam; hy sinh năm 1952, tại Đồn Nhất - Hải Vân Quan, TP Đà Nẵng) là tiểu đội trưởng dũng cảm, mưu trí, luôn sẵn sàng hy sinh vì nhiệm vụ của đơn vị.

Đồng chí Trần Xưng (sinh năm 1924, quê ở Hòa Hiệp, Liên Chiểu, Đà Nẵng; hy sinh năm 1953, trong trận đánh đồn Kon Braih, huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum) là một cán bộ mẫu mực, đã tham gia nhiều trận đánh và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Để ghi nhận và tôn vinh những thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 30-9-2024, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ký Quyết định số 959/QĐ-CTN phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân cho Tiểu đoàn 59 và truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân đối với 3 cá nhân, gồm: Đồng chí Nguyễn Lựu, nguyên Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 59; liệt sĩ Nguyễn Bá Dương, nguyên Tiểu đội trưởng, thuộc Tiểu đoàn 59; liệt sĩ Trần Xưng, nguyên Trung đội trưởng, Đại đội 5, Tiểu đoàn 59.