TIỂU ĐOÀN THÔNG TIN MỘT TẬP THỂ ANH HÙNG

Kể năm ba chuyện tiêu biểu ở chiến trường phân khu 1, không nói đến đoàn thông tin là thiếu sót lớn dù chỉ đề cập đôi nét.

Gọi tiểu đoàn là gọi theo biên chế, thực ra từ cơ quan chỉ huy đến các đài trưởng, báo vụ viên, liên lạc vận động, trinh sát vệ binh hành chánh hậu cần... Quân số chỉ hơn một đại đội. Cả ban Thông tin Phòng Tham mưu cùng sống chung với tiểu đoàn.

Vị trí đóng quân của tiểu đoàn ngay địa bàn cầu Xéo cặp sông Thị Tính. Suốt hơn hai năm cho đến khi Mỹ rút quân khỏi chiến trường và sau này, tiểu đoàn không thay đổi vị trí. Cứ đêm đêm tín hiệu vô tuyến điện từ đây vọt lên không trung tỏa đi bốn phương. Ngay chúng tôi cũng thấy lạ, không hiểu tiểu đoàn có bí quyết gì lại ngang nhiên công khai thách thức sức mạnh của bom đạn Hoa Kỳ. Mỹ thừa biết tọa độ bám trụ của đơn vị, huy động nhiều lần B52 trút xuống đây không biết mấy trăm quả bom đủ cỡ đủ loại. Cứ năm ba ngày máy bay lại mang bom đến quấy rầy. Pháo đơn pháo bầy bắn chán rồi cũng thôi. Mỗi đầu người sống ở đây phải đội số bom chắc chắn nhiều hơn tuổi đời của mình. Hố bom chồng lên hố bom. Thế nhưng, với lượng sắt thép khổng lồ không tưởng nổi vẫn không dập tắt dù chậm một giờ các tín hiệu thông tin vẫn đều đều phát sóng.

Ngoài sử dụng bom đạn, Mỹ đã bao lần tung vào đây một lực lượng không ít bộ binh, thiết giáp. Nhưng vào đến rìa ngoài vùng đóng quân tiểu đoàn và cơ quan thông tin, một vùng bất khả xâm phạm Mỹ phải chùn tay thối lui. Nếu bộ phận nào của chúng liều lĩnh thọc vào chỉ phải mang xác người xác xe trở về, làm dài thêm thành tích cho những dũng sĩ anh hùng này. Lính Mỹ rất sợ bị thương vong nên dùng hỏa lực đánh phá là chính. Nhưng điều đó không làm suy suyển tinh thần bám trụ kiên cường của những chiến sĩ thông tin.

Mỗi cán bộ chiến sĩ thông tin ở đây chẳng những giỏi về nghiệp vụ chuyên môn, mà còn là những chuyên gia chế tạo tài ba đủ các loại mìn như chống tăng có sức công phá rất mạnh, mìn sát thương cá nhân, mìn định hướng sát thương tập thể... Mìn được bố trí trên cao, dưới đất, đủ kiểu nhiều loại. Quân Mỹ bước vào vùng này như lọt vào thế trận “thiên la địa võng” chỉ nhận những cái chết khủng khiếp rùng rợn.

Các chiến sĩ tuy làm nhiệm vụ thông tin liên lạc còn là những trinh sát thiện nghệ có cái mũi rất thính và cặp mắt tinh tường. Mỹ không vào được căn cứ, vẫn giăng bẫy phục kích nhưng không bao giờ bắt được mồi. Chán rồi thôi. Vài ba tháng mở cuộc hành quân ven rìa lấy lệ.

Một vài năm trước khi rút khỏi chiến trường Mỹ tung ra nhiều phương tiện điện tử hiện đại nhất thời bấy giờ như máy dò tiếng động, tự động xác định tọa độ mục tiêu nhanh chóng báo cho máy bay, pháo binh oanh kích kịp thời chính xác. Vật này chúng thường sử dụng hai loại: một loại gắn vào chiếc dù con như dù pháo sáng thả từ trên máy bay xuống dính vào tàn cây. Dù và máy đều sơn tiệp màu cây lá nên khó phát hiện. Một loại dùng máy bay phóng như phóng róc-két. Chiếc máy thuông dài cắm sâu ngập đất chỉ lòi cột ăng ten có nhánh y như cành cây khô. Hai loại này phát hiện mọi tiếng động có bán kính trên dưới 500 mét báo ngay về trung tâm. Tại đây có bộ phận xử lý phân biệt tiếng động nào tự nhiên như cây gãy nhánh rơi, vật chạy chim vỗ cánh... tiếng nào từ radio, tín hiệu vô tuyến điện, bước chân người đi, xe thồ, xe súc vật kéo... gặp trường hợp thứ hai, theo tọa độ máy xác định, chỉ huy lập tức ra lệnh cho máy bay hoặc pháo binh đã được phân công trên từng khu vực ở thực địa tiến hành oanh kích bằng bom đạn hay rải chất độc hóa học. Kể thì chậm nhưng chúng xử lý rất nhanh. Nhận được tín hiệu, một hai phút sau máy bay cất cánh hoặc pháo binh hoạt động. Độ chính xác cao, sai lệch tính từng mét.

Thế nhưng, cánh thông tin nhà ta đã bố trí đài quan sát theo dõi phát hiện chúng thả dù hoặc phóng máy thu tiếng động, như anh chị em thanh niên xung phong trên đường Hồ Chí Minh quan sát cắm cờ đánh dấu vị trí bom nổ chậm máy bay thả xuống. Không hiểu bằng cách nào anh tiếp cận vô hiệu hóa chúng, tháo gỡ mang về mà không bị máy phát hiện.

Các loại máy này trở thành những học cụ thiết thực cho anh em. Họ tháo từng bộ phận, mày mò nghiên cứu để nắm cấu tạo tính năng máy, nghĩ cách loại trừ tác dụng nó. Anh em lập lại sơ đồ thiết kế của máy gửi về cơ quan chuyên môn cấp trên tham khảo.

Một xưởng nho nhỏ sản xuất máy thu thanh bán dẫn ra đời từ những linh kiện các máy phát hiện tiếng động của Mỹ được anh em tháo ra sử dụng. Chiếc radio đầu tiên chất lượng tốt ra đời. Sau đó những chiếc khác được sản xuất phân phối cho các phân đội.

Nói về tiểu đoàn và ban thông tin tôi chỉ biết và nêu một phần nhỏ sự tích tôi nghĩ mỗi chiến sĩ ở đây là một anh hùng. Tiếc thay tôi không dịp nào được tận mắt và bằng đôi chân của mình đến được vị trí tiểu đoàn mặc dù nó cách tôi không quá một giờ đi bộ. Chưa ai biết hết về họ, nói hay viết về họ những con người trở thành huyền thoại đối với chúng tôi. Họ là những thanh niên ba miền Trung - Nam - Bắc hội tụ ở một chiến trường mà ông Năm Quốc Đăng một lão thành cách mạng, khi đó là phó Tư lệnh phân khu đã nói: “Ai ở chiến trường này 3 tháng đủ tiêu chuẩn trở thành đoàn viên Thanh niên Lao động, 6 tháng thành Đảng viên”. Riêng tôi, tôi nghĩ: “Nếu ai ở tiểu đoàn thông tín bám trụ tại cầu Xéo suốt mấy năm qua đều có thể trở thành anh hùng”.