TIỂU ĐỘI 11 CÔ GÁI SÔNG HƯƠNG ANH HÙNG VÀ NHỮNG CHIẾN CÔNG HUYỀN THOẠI

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

TIỂU ĐỘI 11 CÔ GÁI SÔNG HƯƠNG ANH HÙNG VÀ NHỮNG CHIẾN CÔNG HUYỀN THOẠI

Có một dòng sông đã trở thành tên gọi của một tiểu đội nữ du kích đi vào lịch sử. Đó là Tiểu đội 11 cô gái sông Hương, những cô gái tuổi mười tám, đôi mươi quê vùng Thủy Thanh, huyện Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế, nay thuộc phường Thanh Thủy, thành phố Huế. Họ lớn lên bên dòng Hương Giang, từ những cô gái làng nón bình dị đã trở thành những nữ chiến sĩ kiên cường trong những ngày tháng khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Tháng 6/1967, để chuẩn bị cho Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, Thành ủy Huế thành lập một tiểu đội nữ gồm 11 cô gái trẻ. Tiểu đội trưởng là Phạm Thị Liên, tiểu đội phó Đỗ Thị Cúc, cùng các thành viên Nguyễn Thị Hoa, Hoàng Thị Sáu, Hoàng Thị Nở, Chế Thị Mừng, Hoàng Thị Xuân, Đỗ Thị Hoa, Nguyễn Thị Hợi, Nguyễn Thị Diên và Nguyễn Thị Xinh.

Nhiệm vụ ban đầu của các chị không phải là trực tiếp đối đầu với những đơn vị quân sự lớn. Các chị được giao bám địa bàn, nắm tình hình địch, dẫn đường cho bộ đội, tải thương và xây dựng cơ sở cách mạng tại vùng ven thành phố Huế.

Lợi thế lớn nhất của những cô gái ấy chính là sự thông thuộc từng con đường, bờ ruộng, lối nhỏ và từng xóm làng. Có thời điểm, các chị đóng vai những cô gái làng nón mang sản phẩm thủ công đi bán để vừa hoạt động bình thường, vừa bí mật quan sát tình hình quân địch. Những con đường họ đi qua mỗi ngày sau đó trở thành những tuyến đường dẫn bộ đội tiến vào thành phố.

Cuối năm 1967, chiến tranh ở Huế ngày càng căng thẳng. Các cô gái vừa làm nhiệm vụ liên lạc, đưa đón cán bộ, vừa tổ chức đưa thương binh ra ngoài, chuyển tài liệu, nắm tình hình và chuẩn bị địa bàn cho chiến dịch.

Rồi Xuân Mậu Thân 1968 đến.

Đêm 30 Tết, khi các mũi quân của ta đồng loạt tiến vào thành phố Huế, 11 cô gái sông Hương được chia thành ba tổ, dẫn ba cánh quân tiến vào những mục tiêu đã được chuẩn bị từ trước. Sự thông thuộc địa bàn của các chị góp phần giúp bộ đội tiếp cận mục tiêu trong điều kiện chiến trường phức tạp.

Nhưng chiến đấu trong thành phố không chỉ có những giờ phút tiến công. Sau những đòn đánh đầu tiên, đối phương tổ chức phản kích mạnh từ khu vực Phú Bài lên Huế với bộ binh, xe tăng, thiết giáp và máy bay yểm trợ.

Đêm 11, rạng sáng 12/2/1968, nhiệm vụ của 11 cô gái sông Hương thay đổi. Từ những người dẫn đường, tải thương, các chị trở thành những người trực tiếp cầm súng chiến đấu cùng bộ đội chủ lực để chặn bước tiến của đối phương.

Trước một lực lượng được trang bị mạnh hơn nhiều lần, những cô gái tuổi đời còn rất trẻ vẫn quyết tâm bám trụ. Họ dựa vào địa hình, tận dụng nhà dân, công sự và sự che chở của nhân dân để tổ chức chiến đấu.

Các chị hiểu rằng mình không có xe tăng, không có máy bay và cũng không có hỏa lực mạnh như đối phương. Nhưng các chị có thứ vũ khí đặc biệt: sự thông thuộc địa hình, lòng dũng cảm, sự phối hợp với bộ đội và sức mạnh của nhân dân.

Trong trận chiến ác liệt ấy, tiểu đội đã góp phần cùng lực lượng vũ trang Huế đánh lui một cuộc phản công của một tiểu đoàn thủy quân lục chiến Mỹ có xe tăng và máy bay yểm trợ. Chiến công ấy trở thành một trong những dấu ấn tiêu biểu của cuộc chiến đấu bảo vệ thành Huế trong Xuân Mậu Thân 1968.

Nhưng chiến tranh không dừng lại sau những ngày Mậu Thân.

Những cô gái sông Hương tiếp tục trở về chiến khu, tiếp tục làm nhiệm vụ và chiến đấu trên nhiều địa bàn. Sáu người trong tiểu đội đã hy sinh trong những năm chiến tranh: Phạm Thị Liên, Đỗ Thị Cúc, Hoàng Thị Sáu, Đỗ Thị Hoa, Hoàng Thị Hết và Nguyễn Thị Diên.

Tiểu đội trưởng Phạm Thị Liên là một trong những người để lại dấu ấn đặc biệt. Sau những năm chiến đấu, chị tiếp tục đảm nhiệm công tác cách mạng tại địa phương. Năm 1972, chị hy sinh khi mới 24 tuổi. Sau này, Phạm Thị Liên được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1994.

Những người còn sống sau chiến tranh trở về quê hương, tiếp tục cuộc sống đời thường. Nhưng những vết thương của chiến tranh vẫn còn theo họ trong suốt những năm tháng hòa bình.

Có người từng nói rằng các chị đã trở thành những “bông hoa lửa” bên dòng Hương Giang. Cách gọi ấy không phải bởi họ sinh ra để trở thành những nhân vật huyền thoại, mà bởi từ những cô gái rất đỗi bình thường, họ đã bước vào những thời khắc phi thường của lịch sử.

Điều đáng nhớ nhất về 11 cô gái sông Hương không chỉ là việc các chị đã cầm súng chiến đấu. Đó còn là cả một quá trình chuẩn bị âm thầm: bám dân, nắm địa bàn, quan sát địch, dẫn đường, tải thương, bảo vệ cán bộ và xây dựng cơ sở.

Trong những ngày chuẩn bị Mậu Thân, mỗi con đường mà các chị đi qua, mỗi thông tin thu thập được và mỗi địa điểm được ghi nhớ đều có thể trở thành yếu tố quan trọng đối với một trận đánh.

Bởi vậy, phía sau chiến công vang dội là những tháng ngày âm thầm chuẩn bị.

Phía sau những phút giây cầm súng là những ngày tháng lặng lẽ làm nhiệm vụ.

Và phía sau cái tên “11 cô gái sông Hương” là tuổi xuân của những cô gái quê nghèo đã lựa chọn đứng về phía Tổ quốc trong một thời điểm lịch sử đầy thử thách.

Năm 2009, Tiểu đội 11 cô gái sông Hương được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Đây là sự ghi nhận đối với những đóng góp và chiến công của cả tập thể.

Ngày nay, tại thành phố Huế có bia tưởng niệm ghi công 11 cô gái sông Hương, nơi gắn với những chiến công của các chị trong những ngày chiến đấu. Nơi đây trở thành một địa chỉ giáo dục truyền thống, để những thế hệ sau tìm về và hiểu hơn về một thời tuổi trẻ đã sống và chiến đấu như thế nào.

Gần sáu thập kỷ đã trôi qua kể từ ngày những cô gái ấy bước vào cuộc chiến. Những con đường năm xưa đã đổi thay, những làng quê bên dòng Hương Giang hôm nay đã khoác lên mình diện mạo mới.

Nhưng câu chuyện về họ vẫn còn nguyên sức lay động.

Bởi chiến tranh đã lấy đi của các chị những năm tháng đẹp nhất của tuổi thanh xuân. Sáu người mãi mãi không trở về, năm người còn lại mang theo ký ức chiến tranh suốt cuộc đời.

Có lẽ không có lời tri ân nào đủ lớn đối với những người đã hy sinh. Cách tốt nhất để tưởng nhớ họ là sống thật tốt trong những ngày hòa bình mà họ đã góp phần đánh đổi bằng tuổi trẻ của mình.

Hôm nay, những cô gái sông Hương năm nào đã trở thành một phần ký ức bất tử của thành phố Huế.

Họ nhắc chúng ta rằng: tuổi trẻ không chỉ được đo bằng những năm tháng đã sống, mà còn được đo bằng những gì một con người đã dám làm, dám hy sinh và dám cống hiến cho quê hương, đất nước.

Dòng Hương Giang vẫn lặng lẽ chảy qua Huế.

Những cô gái năm xưa đã có người trở về, có người nằm lại.

Nhưng tên tuổi của 11 cô gái sông Hương vẫn ở lại bên dòng sông, trong ký ức của nhân dân và trong những trang sử về một thế hệ thanh niên Việt Nam đã sống một tuổi trẻ đầy gian lao mà cũng đầy vinh quang.

Xin nghiêng mình trước những người con gái Thủy Thanh – những bông hoa lửa đã góp phần làm nên huyền thoại của Huế trong mùa Xuân Mậu Thân 1968.

Nhớ về các chị hôm nay không chỉ để tự hào về quá khứ, mà còn để thế hệ trẻ hiểu hơn giá trị của hòa bình, biết trân trọng cuộc sống và sống có trách nhiệm với quê hương, đất nước.