Tiểu đội trưởng Võ Thị Tần

Chúng ta thường nghe nói chiến tranh là hủy diệt, là chết chóc. Hãy quay ngược thời gian trở về năm 1968, tại Hà Tĩnh. Đây là Ngã ba Đồng Lộc.

Vào thời điểm đó, đây được gọi là "Tọa độ chết". Tại sao ư? Bởi vì mọi con đường tiếp tế từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam đều phải đi qua "yết hầu" này. Đế quốc Mỹ biết điều đó, và chúng quyết tâm biến nơi đây thành bình địa.

Chỉ trong vòng 7 tháng (từ tháng 4 đến tháng 10 năm 1968), nơi này đã hứng chịu gần 50.000 quả bom các loại. Ước tính, mỗi mét vuông đất ở đây phải gánh chịu 3 quả bom tấn. Không một cành cây, ngọn cỏ nào có thể sống sót. Đất đá bị cày đi xới lại đến mức chuyển sang màu đỏ quạch và xám xịt của thuốc súng.

Thế nhưng, giữa vùng đất chết đó, sự sống vẫn nảy mầm.

Đó là sự hiện diện của Tiểu đội 4, thuộc Đại đội 552, Tổng đội TNXP 55 Hà Tĩnh. Mười cô gái, tuổi đời còn rất trẻ, từ 17 đến 24. Người trẻ nhất là em Võ Thị Hà, mới chỉ 17 tuổi.

Nhiệm vụ của các chị là gì? Là "lấy thân mình đo đường cho xe qua". Hễ bom vừa dứt, các chị lại lao ra mặt đường, san lấp hố bom, làm cọc tiêu sống để dẫn đường cho những đoàn xe chi viện vào Nam. Họ làm việc không kể ngày đêm, giành giật từng mét đường với tử thần.

Họ là những cô gái chân yếu tay mềm, nhưng mang trong mình tinh thần thép.

Linh hồn của tiểu đội ấy là Tiểu đội trưởng Võ Thị Tần, người chị cả mới 24 tuổi.

Nữ TNXP Võ Thị Tần và lá thư gửi mẹ viết ngày 19/7/1968.

Chị Tần không chỉ là người chỉ huy dũng cảm, mà còn là chỗ dựa tinh thần cho cả tiểu đội. Làm sao để giữ vững tinh thần lạc quan giữa bom rơi đạn lạc? Câu trả lời nằm trong chính bức thư chị gửi về cho mẹ, chỉ 5 ngày trước khi hy sinh.

Bức thư này là một kỷ vật vô giá, minh chứng rõ nét nhất cho "tinh thần hoa lửa".

Trong thư, chị Tần viết:

"Đồng Lộc ngày 19.7.1968

Mẹ kính yêu của con.

Ngày mai chị Thủy về nhận thực phẩm sẽ ghé về nhà ta, con viết mấy dòng chữ gửi về hỏi thăm mẹ. Mẹ ơi! Chiều nay, chúng con lại thắng thằng Mỹ một keo nữa. Con kể để mẹ mừng nhé! Trưa nay hàng chục máy bay giặc kéo đến trút bom lên Ngã ba Đồng Lộc. Với yêu cầu nhanh chóng thông đường, mặc dù trời còn sớm nhưng tất cả chúng con đều xông lên mặt đường để kịp thời cứu chữa. Trong thời gian chúng con làm, máy bay giặc có đến trinh sát, chúng tưởng đâu là đường sá đã bị tan nát vì cơn mưa bom của chúng. Nhưng chúng có mắt cũng như mù, chính lúc đó là lúc đoạn đường đang được nối liền bằng cả tâm hồn và trí lực của chúng con. Trời sẩm tối những chiếc xe mang nặng tình hậu phương lại bon bánh trên đường ra tiền tuyến.

Chúng con vui sướng vẫy chào những chiến sỹ lái xe anh dũng. Mẹ của con, thấy giặc đánh nhiều hơn dạo trước, mẹ chắc là lo cho chúng con lắm. Nhưng không, mẹ đừng lo, ở đây vui lắm mẹ ạ. Ban đêm giặc Mỹ thắp đèn để chúng con làm đường. Ban ngày chúng đem bom giết cá để chúng con cải thiện. Bom đạn của chúng có thể làm rung chuyển núi rừng, nhưng không thể làm rung chuyển những trái tim của chúng con mẹ ạ. Thằng Mỹ còn hung hăng thì còn nhiều chuyện để kể cho mẹ nghe về sự thất bại của chúng trên mảnh đất kiên cường này. Mẹ ơi! Thời gian địch đánh phá ác liệt nhưng bọn con vẫn tập được nhiều bài hát mới. Quyển sổ tay mẹ gửi dạo nọ đã gần hết rồi, mẹ gửi thêm cho con ít giấy.

Mẹ! Mới về thăm mẹ đó mà sao con thấy nhớ mẹ quá! Con mong mẹ giữ gìn sức khỏe và đừng lo cho con nhiều.

Thìn em! Tình hình học tập của em ra sao, có tốt không? Chị nhắc em phải tranh thủ thay chị giúp mẹ đừng để mẹ làm nhiều mà tội.

Các chị em trong đơn vị gửi lời hỏi thăm sức khỏe mẹ đó. Mẹ cho con gửi lời hỏi thăm sức khỏe cậu, mợ cùng các cháu và bà con xung quanh.

Thôi mẹ nhé

Con của mẹ

Các bạn thấy đấy, giữa cái chết cận kề, họ vẫn thấy "vui", vẫn hát, vẫn xin mẹ giấy để chép bài hát. Đó không phải là sự ngây thơ không biết sợ, mà là sự can trường tột cùng của những người biết mình đang sống và chiến đấu vì lý tưởng cao đẹp.

Nhưng rồi, định mệnh đã đến vào chiều ngày 24 tháng 7 năm 1968.

Đó là lần ném bom thứ 15 trong ngày. Sau đợt bom, các chị lại lao ra đường để san lấp, đảm bảo thông xe cho đêm nay. Bất ngờ, một tốp máy bay quay lại thả một loạt bom trúng ngay đội hình và cửa hầm nơi các chị trú ẩn.

Cả 10 đóa hoa ấy đã cùng lúc hóa thân vào đất mẹ. Khi đồng đội bới đất tìm thấy thi thể các chị, tất cả đều đang ở tư thế làm việc hoặc đang ôm chặt lấy nhau...

Câu chuyện về 10 cô gái Đồng Lộc đã trở thành huyền thoại, làm lay động hàng triệu trái tim Việt Nam và bạn bè quốc tế.

Máu của 10 cô gái và hàng ngàn liệt sĩ khác đã thấm đỏ mảnh đất Đồng Lộc, để giữ cho mạch máu giao thông của Tổ quốc không bao giờ ngừng chảy.

Câu chuyện "thời hoa lửa" của chị Võ Thị Tần và đồng đội nhắc nhở chúng ta rằng: Thế hệ cha anh đã sống những năm tháng tuổi trẻ đẹp nhất, rực rỡ nhất và bi tráng nhất như thế.

Hôm nay, chúng ta đang được sống trong hòa bình, được học tập dưới bầu trời xanh. Xin hãy một phút cúi đầu tri ân những "bông hoa lửa" ấy, và tự hỏi lòng mình: Chúng ta sẽ sống thế nào để xứng đáng với cái giá của hòa bình ngày hôm nay?