Tiểu sử và cuộc đời hoạt động cách mạng của trung tướng Nguyễn Thời Bưng

Trung tướng Nguyễn Thời Bưng (1927–2014), thường gọi là Út Thới, sinh ra tại xã An Thịnh, huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh, trong một thời kỳ đất nước còn chìm trong ách đô hộ.

Thuở nhỏ, ông từng theo học tại một trường do thực dân Pháp mở. Nhưng chính môi trường ấy lại khiến ông sớm nhận ra nỗi nhục mất nước và cảnh lầm than của nhân dân. Từ đó, chàng thanh niên Út Thới đã dứt khoát rời bỏ con đường học tập dưới chế độ thực dân, lựa chọn đi theo cách mạng.

Năm 1945, ông hăng hái tham gia Tổng khởi nghĩa giành chính quyền mùa thu lịch sử. Sau đó, ông gia nhập lực lượng Thanh niên Tiền phong, rồi trở thành chiến sĩ trong chi đội 12, trực tiếp tham gia xây dựng phòng tuyến Suối Sâu – tuyến phòng thủ chiến lược nơi địa đầu Tây Ninh. Những trận chiến ác liệt nơi đây đã tôi luyện cho ông bản lĩnh gan dạ, tư duy mưu trí và nghệ thuật tác chiến linh hoạt.

Nhờ sớm giác ngộ cách mạng, ông được Bộ Tổng Tham mưu lựa chọn đào tạo bài bản. Năm 1956, ông cùng nhiều học viên ưu tú được cử đi học chỉ huy – tham mưu tại nước ngoài. Với tinh thần ham học hỏi, ông tốt nghiệp xuất sắc sau bốn năm, trở thành một trong những cán bộ quân sự có trình độ cao.

Trở về nước, ông được giao nhiệm vụ quan trọng tại chiến trường miền Nam. Từ đây, cuộc đời ông gắn liền với những chiến dịch lớn, góp phần làm phá sản các chiến lược chiến tranh của Mỹ - ngụy.

Năm 1965, khi Mỹ ồ ạt đưa quân viễn chinh vào miền Nam, chiến trường bước vào giai đoạn khốc liệt chưa từng có. Trong bối cảnh đó, ông được giao làm Trung đoàn trưởng Trung đoàn 5 thuộc Sư đoàn 5 – một đơn vị chủ lực mới thành lập. Với phần lớn chiến sĩ đến từ miền Tây, chưa quen khí hậu miền Đông, lại phải đối mặt với bệnh sốt rét rừng, ông đã kiên trì xây dựng đơn vị bằng cả kinh nghiệm và ý chí thép.

Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, ông giữ vai trò Trưởng phòng tác chiến chiến dịch. Trước đó, ông đã trực tiếp chỉ huy nhiều trận đánh quan trọng, tiêu biểu là chiến thắng giải phóng Lộc Ninh. Trên cương vị Tư lệnh Sư đoàn 9, những chiến thắng liên tiếp của ông đã góp phần làm thay đổi cục diện chiến trường miền Đông Nam Bộ, tạo áp lực buộc Mỹ ký Hiệp định Paris năm 1973, tiến tới đại thắng mùa xuân 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Sau ngày hòa bình, ông tiếp tục tham gia chỉ huy chiến đấu tại biên giới Tây Nam và làm nghĩa vụ quốc tế giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng. Ông lần lượt giữ nhiều chức vụ quan trọng: Tư lệnh các mặt trận, Tư lệnh Quân khu 7, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, và là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

Năm 1988, ông được phong quân hàm Trung tướng. Dù nghỉ hưu, ông vẫn tiếp tục cống hiến, tham gia nghiên cứu, biên soạn nhiều công trình có giá trị về lịch sử kháng chiến Nam Bộ.

Nhìn lại cuộc đời mình, ông từng tâm niệm: nếu không có Đảng, không có nhân dân đùm bọc, thì không thể có những chiến thắng. Chính sức mạnh của lòng dân và niềm tin vào cách mạng đã làm nên mọi thành công.

Do tuổi cao, sức yếu, Trung tướng Nguyễn Thời Bưng qua đời ngày 22 tháng 1 năm 2014 tại Thành phố Hồ Chí Minh, để lại niềm tiếc thương sâu sắc trong lòng đồng đội và nhân dân.